رفتن به محتوا رفتن به نوار کناری رفتن به فوتر

برچسب: پرتو مهدی‌فر

«مسکو ۲۰۴۲»؛ استبداد علیه استبداد! / پرتو مهدی‌فر

جامعه‌ی انسانی، به دفعات، تجربه‌ی ناکام آرمان‌شهری را پشت سر گذاشت تا به این نتیجه برسد که؛ نظام دمکراتیک، فاقد اتوپیا وناگزیراز پذیرشِ میان‌مایگی است، و ایده‌آل سیاسی، موظف است بر رفع نواقص‌ تمرکز کند، نه بر شعار دستیابی به خیر مطلق و ایده‌های ناکجا‌آبادی. به سبب همین تجربیات هم، ادبیات شاهد موارد پر شماری…

ادامه مطلب

«روزگار سخت» آخرین اثر ماریو بارگاس یوسا؛ شرّ مطلوب !… / پرتو مهدی‌فر

ادبیات بارگاس یوسا پیوند تنگاتنگی با سیاست دارد. البته او ادبیات سیاسی خلق نمی‌کند و با انگیزه سیاسی هم قلم نمی‌زند، بلکه از واقعیت تاریخی، رئالیسمی موازی و هم‌طراز می‌سازد که تجربیات جوامع بشری را به‌کارمی‌گیرد، نه به خدمت. رمان در نگاه یوسا یک اثر پژوهشی است، محل امتزاج ابداع و واقعیت.

ادامه مطلب

آرونداتی روی و «خدای چیزهای کوچک» / تاریک، اما نزدیک / پرتو مهدی‌فر

«خدای چیزهای کوچک» بنای سحرآمیزی است از روایت «بی‌خود»شد‌گی انسان در بستر ارزش‌های‌ ترکیبی که با معماری مقتدرانه‌اش ما را به تماشای دنیایی می‌نشاند که در ازدحام کثرت، آدم‌هایش را به انزوایی ناگزیر می‌راند؛ دنیایی‌که به‌شدت نیازمند لمس یگانگی و گذر از زیرساخت‌های هولناکِ بدفرجام و چندگانه است.

ادامه مطلب

قرنی بر مدار جنون / نگاه پرتو مهدی‌فر به «قرن دیوانه من» اثر ایوان کلیما

“در این جهان هرگز کسی به آزادی نمی‌رسد؛ اگر آزادی را در خود نیابد و هیچ‌کس نمی‌تواند به کسی عظمت اخلاقی ببخشد، اگر آن عظمت از درون روح او زاده نشود، همانگونه که هیچ‌کس نمی‌تواند دیگری را از بندهایش برهاند، اگر آن دیگری، غل و زنجیرهای خودساخته‌اش را دور نریزد. اگر کسی بخواهد به‌طریقی در…

ادامه مطلب

زندگی؛ مرگ و دیگر هیچ! / پرتو مهدی‌فر

سازوکار ذهن و روان با پیچیدگی‌های رمزآلود و ناشناخته‌اش به‌ ویژه در ابعاد پاتولوژیک، همواره سوژه‌هایی ناب در اختیار هنر و ادبیات قرار داده است. اما به رغم هرچه جذابیت، در غیاب پرداختی مناسب، ایده اولیه، مسیری جز شکست طی نخواهد کرد. که اگر خلاقیت، ادراک و واژه‌ها دست نویسنده را نگیرند؛ هیچ بیماری، به…

ادامه مطلب

نگاهی به «ملاقات با جوخه آدم‌کُش» اثر جنیفر ایگان / پرتو مهدی‌فر

آنچه جنیفر ایگان مخاطبان‌ خود را به ملاقاتش فرامی‌خواند؛ آمیزه‌ای است از تراژدی، هجو و هیجان، روابط خاص و غیرقابل تعریف و آدم‌هایی با ساختار شخصیتیِ غریب. اخلاقیات مدرن و گاه نامتعارف در قالب شبکه‌ درهم‌تنیده‌ای از کاراکترهای متعدد و فعال در حوزه موسیقی عرضه می‌شوند و «زمان»؛ پروسه‌ای است مضمحل‌کننده که به‌مثابه سلاحی مخرب…

ادامه مطلب

یوسا چگونه به شما «لذت خواندن» می‌دهد؟ / پرتو مهدی‌فر

نام ماریو بارگاس یوسا بیش از هر نویسنده‌ای در جهان با سیاست گره خورده است. سیاستمدار لیبرال راست‌گرا و غول ادبی که شأن عظیم و غیرقابل انکارش، راه هر گونه خرده‌گیری و خدشه، در مورد اهدای نوبل ادبی ۲۰۱۰ را بر منتقدان سد کرد. انتخابی که بیش از کسب اعتبار برای نویسنده، اعتباری برای جایزه…

ادامه مطلب

فرهنگ سلطه‌پذیری / نگاهی به فیلم «مغز‌های کوچک زنگ‌زده» / پرتو مهدی‌فر

هومن سیدی کارگردانی جسور و هوشمند است. او در چهار فیلمی که پیش از آخرین اثرش ساخته (آفریقا، سیزده، اعترافات ذهن خطرناک من، خشم و هیاهو)، به تجربیات نو و درخور توجهی در زمینه فرم دست زده است؛ البته هرگز به محتوا بی‌اعتنا نبوده و حرف برای گفتن نیز داشته. بر حسب غلبه‌ی چگالیِ…

ادامه مطلب

دوگانه پروست؛ لذت و ملال پرتو مهدی‌فر

زمانی که جیمز جویس، «اولیس» را می‌نوشت، با اطمینان از آن به‌عنوان اثری یاد می‌کرد که ادبیات جهان را تحت‌تاثیر قرار خواهد داد و آنطور که خودش می‌گفت اثری نوشته‌ که تا ابد خواننده در خوانش آن دربماند. همین اتفاق برای «در جست‌وجوی زمان از دست‌رفته» مارسل پروست هم می‌افتد؛ هرچند جلدهای اول تا چهارم…

ادامه مطلب

نگاهی تازه به «خانواده تیبو» اثر روژه مارتن دوگار / پرتو مهدی‌فر

روژه مارتن دوگار برای نوشتن شاهکارش «خانواده تیبو» به‌نوعی تمام عمرش را گذاشت: از سال ۱۹۲۲ که اولین جلد این رمان در پاریس منتشر شد، او ۴۱ سال داشت تا زمانی که جلد هشتم رمان سه سال پس از دریافت جایزه نوبل ادبیات (۱۹۳۷) -که دلیل اصلی آن همین رمان بود- منتشر شد، او ۵۹…

ادامه مطلب

گفت‌و‌گوی پرتو مهدی‌فر با کریستوفر کلوبله نویسنده معاصر آلمانی/ دنیای امروز، بدتر از قبل نیست!

طی سال‌های اخیر نویسنده‌های آلمانی و آلمانی‌زبان سهم بسزایی در ادبیات ترجمه داشته‌اند. «خاندان جاودان زالس» نیز از سری کتاب‌هایی است که از طریق قانون کپی‌رایت از سوی نشر افق به فارسی ترجمه و منتشر شده است. این رمان که موفقیت‌های بسیاری در آلمان و دیگر کشورهای غربی به دست آورده است

ادامه مطلب

گفتگو با بورهان سونمز نویسنده برجسته ترکیه به‌مناسبت انتشار «استانبول استانبول»

بورهان سونمز با انتشار رمان «استانبول استانبول» در سال ۲۰۱۵ توانست بار دیگر نام ترکیه را در ادبیات جهان سر زبان‌ها بیندازد؛ رمانی که برایش جایزه معتبر واسلاو هاول را به ارمغان آورد. (پیش از این سونمز برای دو اثر قبلی‌اش معتبرترین جوایز ادبی ترکیه و ایتالیا را از آن خود کرده بود) «استانبول استانبول»…

ادامه مطلب

نگاهی «دانوب خاکستری» و «بیروت هفتاد و پنج» اثر غاده السمان / پرتو مهدی‌فر

قرار گرفتن لبنان در نقطه تلاقی مدیترانه و جهان عرب تاریخی پر مناقشه به لحاظ درگیریهای دینی و فرهنگی و نژادی برای این کشور به ارمغان آورده. نمونه ای از آن مجموعه جنگهای داخلی لبنان است که از سال ۱۹۷۵ با واکنش خشونت بار علیه یک سوء قصد، آغاز شد گرچه ترور ناموفق بود…

ادامه مطلب

نگاهی به «همنام» اثر جومپا لاهیری ترجمه امیر مهدی حقیقت / پرتو مهدی‌فر

شاید یکی از جدی‌ترین دغدغه‌های مهاجرت از کشورهای جهان سوم به جوامع توسعه یافته، مسئله بحران هویت باشد. فرایند دستیابی به فصل‌های مشترک و تلفیق فرهنگ سنت‌گرا، وحدت‌ طلب و سخت‌گیرانه شرق با فرهنگ مدرن، تکثرگرا و تکلف‌گریز غرب، قطعا فرایندی پیچیده و چند بعدی است. جوامع مولتی‌کالچرال به مثابه کُره‌ای عظیم، حباب‌های جمعیتی مهاجر…

ادامه مطلب

نگاهی به فیلم «برادرم خسرو» ساخته احسان بیگلری/ مرزهای ناپیدا و نشانه های خاموش / پرتو مهدی فر

سینمای ایران و جهان از ابتدا تا امروز شاهد آثار پر شماری با محتوای روانشناختی بوده است و بعید به نظر می رسد علاقه مندان، حد اقل با نمونه های شاخص این ژانر برخورد نکرده باشند. بیماریهایی نظیر اسکیزو فرنی، اوتیسم، وسواس، اختلال هویت جنسی، سوء مصرف مواد، شخصیتهای اجتماع ستیز و خلاصه…

ادامه مطلب

روبرت والرز و «دستیار» / پرتو مهدی فر

بسیاری از بزرگان ادبیات، روبرت والرز را ستوده یا همانند کافکا و هرمان هسه از سبک و اندیشه او تاثیرات عمیق گرفته‌اند. اما به راستی هیچ‌کس جز والزر نمی‌تواند مثل خودش بنویسد. هنگامی که ویرجینیا وولف در سال ۱۹۱۹ مقاله «داستان مدرن» را ارائه داد و به آثاری که جنبه امپرسیونیستی آن به وجه تجربی‌اش…

ادامه مطلب

زندگی بین سیم‌های خاردار / پرتو مهدی‌فر*

ادبیات آنگلو-آیریش دارای یک هویت ملی است و فارغ از ارزش‌های ادبی، شناخت محتوای آن بدون آگاهی از تاریخ پرماجرای ملتی که برای حفظ تمامیت خود، پیامدهای تلخ و ناگوار مبارزه مسلحانه را به جان خرید و بار روانی یک عمر سرخوردگی و احساسات پارادوکس را به دوش کشید، امکان‌پذیر نخواهد بود.

ادامه مطلب

تعلیق در ژرفای«تهی» / «ماهی ها نگاهم می کنند» اثر ژان پل دوبوآ / پرتو مهدی‌فر

ژان پل دوبوآ گرچه با”ماهی ها نگاهم می کنند”برای نخستین بار به مخاطبان ایرانی معرفی می شود، اما برای جامعه ادبیات فرانسه نامی پرآوازه و درخور تحسین است. نویسنده و ژورنالیست متولد شهر تولوز که در رشته جامعه شناسی تحصیل کرده و صاحب تالیفات پر شماری از جمله پانزده رمان، دو مجموعه داستان و سه…

ادامه مطلب

نگاهی تازه به «هیاهوی زمان» اثر جولین بارنز / هنر با جامه ایدئولوژی / پرتو مهدی‌فر

” هیاهوی زمان ” آخرین اثر نویسنده و منتقد ادبی انگلیسی ، جولین پاتریک بارنز است که درسال ۲۰۱۱ برای رمان ” درک یک پایان ” موفق به دریافت جایزه من بوکرشد . بعلاوه اودر فاصله سالهای ۱۹۸۴تا۲۰۰۵ سه بار دیگر نیز نامزد دریافت این جایزه بوده است .

ادامه مطلب

نگاهی به «اتاق جیکوب» اثر ویرجینیا وولف/ پرتو مهدی‌فر

ویرجینیا وولف به همراه نویسندگانی مانند جیمز جویس، با انتقال واقعیت‌ها از سطح روزمرگی و تعاریف معمول به لایه‌های عمیق ضمیر هوشیار مخاطب، تحولی شگرف در سبک بیان روایت پدید آوردند و نویسندگان پس از خود را تحت‌تاثیر قرار دادند.

ادامه مطلب

ایوان کلیما از «از روح پراگ» تا «نه فرشته نه قدیس»/ پرتو مهدی‌فر

فیلیپ راث نویسنده برجسته آمریکایی، ایوان کلیما و کشورش چک را این‌طور توصیف می‌کند: «در طی سال‌های نخست دهه هفتاد، وقتی که هر بهار برای مسافرت به پراگ می‌رفتم، ایوان کلیما استاد اصلی و حقیقی من بود. او مرا به دوروبر شهر می‌برد و در کیوسک‌های گوشه خیابان، نویسندگانی را به من نشان می‌داد که…

ادامه مطلب

نگاهی به رمان «مرده ها در راه اند» اثر ناتاشا امیری/ پرتو مهدی فر

تازه ترین داستان ” ناتاشا امیری “روایت زندگی زنان و مردانی است در سه بازه زمانی که هماهنگ یا مخالف با جریان زیستشان گزینه ها و گزینش هایی داشته اند. زمان حال و دو بزنگاه تاریخی یعنی کودتای بیست و هشت مرداد و دوران انقلاب و جنگ . البته مرده ها در راه اند…

ادامه مطلب

سفری به ابعاد جغرافیای کافکایی / پرتو مهدی‌فر

«آنچه به ادبیات وابسته نیست، مرا رنج می‌دهد و بیزارم می‌کند. از صحبت‌ها خسته می‌شوم، عیادت‌ها تا حد مرگ ملولم می‌سازد، زیرا از فکرخویش و از عمق حقیقت و اهمیت آن بازم می‌دارد.» (فرانتس کافکا، یادداشت‌های روزانه، ۱۹۵۱)

ادامه مطلب