اشتراک گذاری
مروری بر کتاب «فن و هنر داستاننویسی»
جواد لگزیان
اگر تصمیم دارید اولین داستان خود را به نگارش دربیاورید، با اتو کروزه، استاد روانشناسی و مهارتهای نویسندگی در آلمان در کتاب «فن و هنر داستاننویسی یا چگونه زندگی را در زبان بیان کنیم» همراه شوید. اتو کروزه با تمرینهای ساده و کارآمد، مخاطب را آماده برای نوشتن اولین داستان میکند. کتاب در اولین فصل خلاصهای اجمالی از رهیافتهای مختلف داستاننویسی ارائه میکند. فصل دوم مقدمهای درباره نظریه روایت است.
مضامین اصلی این فصل در یازده بخش تشریح شدهاند تا روشن کند برای فهم چیستی داستاننویسی، واکاوی و دانستن چه وجوهی لازم است. فصل سوم شروع کار نویسندگی است. پس از طرح مسئلهای کوتاه درباره مشکلات اولیه، موقعیتی مهیا میشود ک ه خودتان متونی داستانی بنویسید. با این کار فرد استعداد داستانگویی طبیعی خود را مییابد. فصل چهارم درباره «خدمه راوی» یا شخصیتهای داستانی نویسنده است. این فصل نشان میدهد که چگونه میتوان شخصیتهای داستانی را طراحی کرد و قابلیتهایشان را آزمود. «خودتان شخصیتهایی را طراحی میکنید و درمییابید که چگونه میتوان به آنها جان بخشید». فصل پنجم، فن روایت را معرفی میکند و توضیح میدهد که چگونه شخصیتهای طراحیشده در فصل چهارم در زمینه یک روایت قرار میگیرند. در قالب متون داستانی کوتاه نکاتی در این زمینهها آموزش داده میشود: چگونه شخصیتها به کنش واداشته میشوند و مونولوگهای درونی، توصیفها و دیالوگهایشان شکل میگیرد. فصل ششم به ساختار داستان میپردازد، اینکه چگونه سنگبنای روایتها گذاشته میشود. درحالیکه قبل از این فصل فقط عناصر منفرد داستانی مدنظر بودهاند، در این فصل عملا داستان به جریان میافتد و موقعیتی مهیا میشود تا اصول مختلف ترکیببندی به آزمون گذاشته شود. در فصل هفتم با برخی از ابعاد هنری نویسندگی آشنا میشویم؛ مواردی مانند شکلدهی به فرایند نوشتن، یافتن مواد و مضامین داستانی مناسب و بازنویسی و پرداخت متون. در فصل آخر یعنی هشتم هم یک بار دیگر مبانی نویسندگی مرور میشوند و مضامین مهم مرتبط با بحث مطرح میشود.
از نگاه اتو کروزه، نوشتن روایتها فقط یک کنش نیست، نوعی سبک زندگی است: نوشتن کیفیتی مراقبهگونه دارد. همه چیز متمرکز بر دستهایی است که درحین نوشتن حرکت میکنند. زبان کانونی یکپارچه میسازد که زندگی در آن تجلی مییابد. احساسات، تصاویر، ایدهها، تفکرات، صدا، حرکت و همه چیز به زبان منتقل شده و با یکدیگر ارتباط مییابند. اگر موفق شویم که این انتقال را با موفقیت انجام دهیم، در جریان نوشتن قرار داریم و احساس خلاقیت میکنیم. در این راستا کروزه خاطرنشان میکند: اگر میخواهید به صورت جدی نویسندگی را ادامه دهید، باید کلکسیونر و شکارچی شوید.
شرق