Skip to content Skip to sidebar Skip to footer

ادبیات

هفت دلیل یوسا برای اینکه خواندن بزرگترین لذت دنیاست / سمیه مهرگان

کتاب‌های ماریو بارگاس یوسا از خواندنی‌ترین آثار ادبی جهان است، و پرخواننده‌ترینشان هم: جنگ آخرزمان، سور بز، گفت‌وگو در کاتدرال، سال‌های سگی، چه‌کسی پالومینو را کشت، و مرگ در آند. همه اینها هم او را به معتبرترین جایزه ادبی جهان یعنی نوبل نائل کرد. یوسا، برای این روزهای ما که در عصر ارتباطات، کمتر به…

Read more

برشی از لذت خواندن اثر مارسل پروست

وقتی ویکتور هوگو هنگام گفت‌وگو از آنچه خوانده سخن می‌گوید، نام‌های مولیر، هوراس، اووید، رینارد است که غالبا دوباره تکرار می‌شوند. آلفونسه دوده، کمترینِ اهل کتاب در میان نویسندگان، که آثارش بسیار حیاتی‌ و مدرن است، به‌نظر می‌رسد

Read more

مارسل پروست از خواندن می‌نویسد: لذت خواندن / محمدصادق رئیسی

شهرت مارسل پروست تنها به رمان بلند و بی­‌همتایش «در جست‌وجوی زمان از دست‌­رفته» محدود نمی‌شود؛ او مقالات بسیاری نیز در باب موضوعات گوناگون نوشته، از جمله پیرامون هنر، اندیشه، خواندن و اندیشمندان و متفکران. بعضی از این مقالات در زمان حیات وی در برخی نشریات و به صورت کتاب به چاپ رسیدند

Read more

سیمای ادبیات کارگری در ایران / احمد همایونی

اغلب شاعران و نویسندگان ایرانی از پدرانی زاده شده اند که یا کارگر بوده اند یا کشاورز. تعداد کمی از آن‌ها را می‌توان نام برد که از پدرانی نظامی و کارمند متولد شده باشند. البته مسئله فراتر از اینهاست. اغلب شاعران و نویسندگان ایرانی خود برای مدتی کار گل کرده اند و در کارگاه‌ها یا…

Read more

حافظ همیشه معاصر است / اسماعیل نوشاد

اندیشه و شعر حافظ حسابش از همه جداست، گویی بدون تاریخ است و برای تمام اعصار سروده شده؛ دغدغه­ی مولوی عرفان بود. فردوسی دغدغه اش ایران بود و سعدی پند و صلاح اجتماع زمانش؛ اما دغدغه حافظ چیست؟ او عارف است یا عابد یا عاشق؟ مسلمان است یا کافر؟! عشقش زمینی است یا آسمانی؟! سر…

Read more

معرفی «بی‌گاه» کتابچه‌ی تخصصی شعر / رژان داوودی

نشریات ادبی فارسی در زمانه‌ی ما عمر بسیار کوتاهی دارند. شاید فشار روزافزون اقتصادی و تنگنای معیشت مهم‌ترین عامل در ناپدیدشدن نشریات و پراکندگی انتشار آن‌ها در این سال‌ها باشد، اما بی‌علاقگی به شعر امروز و آن‌چه آن را با عنوان دلزدگی مخاطب از شعر امروز مشخص می‌کنند دلیل اصلی و نامحسوس این امر است

Read more

یان مارتل: رمان، هنر دشوار نویسندگی است

یان مارتل (۱۹۶۳-سالامانکا، اسپانیا) نویسنده برجسته کانادایی است که با «زندگی پی» توانست جایزه بوکر ۲۰۰۱ را از آن خود کند؛ رمانی که به یکی از پرفروش‌ترین رمان‌های جهان تبدیل شد و بیش از ده‌میلیون نسخه در سراسر جهان فروخت. علاوه بر بوکر، «زندگی پی» جوایز دیگری نیز دریافت کرد

Read more

حکایت خواندنی مارسل پروست و حسادت به سرو صداهای عاشقانه‌ی همسایگانش!

در یکی از نامه هایی که به تازگی از مارسل پروست به دست آمده و در مزایده ای به فروش گذاشته شده اند، نویسندۀ فرانسوی خطاب به دوستش اعتراف می کند که از عشق بازی همسایگانش به ستوه آمده است. او در یکی از این ٣٠٧ نامه جدیداً به دست آمده می نویسد:

Read more

تخیل ادبی در برابر توهم ایدئولوژیک / کاوان محمدپور

آلبرتو مانگوئل در کتاب (با بورخس) می‌نویسند:«بوئنوس آیرس-آرژانتین- برای آنکه واقعیت پیدا کند، محتاج تخیل بورخس بود». این جمله دقیقن به‌ماننده جمله‌ی معروف داستایوفسکی در مورد دون‌کیشوت، در وهله‌ی نخست جمله‌ی متناقض است: «دون‌کیشوت گرفتار مرض است: نوستالوژیای واقعیتگرایی». در دو جمله‌‌‌‌‌‌ی یاد شده همنشینی دو مفهوم «تخیل» و «واقعیت» این تناقض را برجسته می‌‌سازد.…

Read more

جویس، پروست و رفتارهای بدن / نگاهی متفاوت به آثار جویس و پروست

لئوپولد بلوم شخصیت اصلی رمان «اولیسس» شاید یکی از واکاویده‌‌ترین شخصیت‌های ادبی قرن بیستم باشد. جیمز جویس در خلق این شخصیت به گوشه‌هایی از رفتار و عادت‌هایش سرک می‌کشد که نویسندگانِ رئالیستِ پیش از او به سراغشان نمی‌رفتند. جویس مدافع نوعی از رئالیسمِ بدون مصالحه بود. او این رئالیسم را در کنار خودنمایی‌های زبانی و…

Read more

در دیدار جویس و پروست چه گذشت؟ / روایت خواندنی همصحبتی خالقان بزرگترین رمانهای قرن بیستم

یکی دیگر از این ملاقات های تاریخی، میان جیمز جویس نویسنده “اولیس”، و مارسل پروست نویسنده “در جستجوی زمان از دست رفته” رخ داد. به نظر می رسید که این دو، وجوه اشتراک بسیاری با یکدیگر داشته باشند، اما…

Read more

پروست از طرف خانه سوآن سخن گفت / یک گفتگوی منحصر به فرد با مارسل پروست

من فقط دارم یک جلد از رمان «در جست‌وجوی زمان از دست‌رفته»، «طرف خانه سوآن»، را منتشر می‌کنم. دلم می‌خواهد تمام کتاب را یکجا منتشر کنم، اما آثار چندجلدی دیگر منتشر نمی‌شوند. من مثل کسی هستم که فرش نفیس بسیار بزرگی برای آپارتمان‌های عصر جدید دارد و مجبور بوده آن را تکه‌تکه کند.

Read more

دوگانه پروست؛ لذت و ملال پرتو مهدی‌فر

زمانی که جیمز جویس، «اولیس» را می‌نوشت، با اطمینان از آن به‌عنوان اثری یاد می‌کرد که ادبیات جهان را تحت‌تاثیر قرار خواهد داد و آنطور که خودش می‌گفت اثری نوشته‌ که تا ابد خواننده در خوانش آن دربماند. همین اتفاق برای «در جست‌وجوی زمان از دست‌رفته» مارسل پروست هم می‌افتد؛ هرچند جلدهای اول تا چهارم…

Read more

در حاشیه حکایت پدر خواندگان ادبی و «سودای رهبری، از جلال آل احمد تا رضا براهنی» / مهرداد رحیمی مقدم

اخیراً مطلبی را دیدم تحت عنوان «سودای رهبری، از جلال آل احمد تا رضا براهنی» که در بند نخست این مطلب نویسنده ادعا می‌کند «ادبیات مذهب و سیاست نیست که برای آن بتوان «مرجعیت» یا «رهبریت» قائل بود.» در اینجا برای این‌که از اصل مطلب دور نیفتیم به مدعای مرجعیت ادبی در ایران نمی‌پردازیم و…

Read more

این چشم بادامی رِند فقط اصل نوبل را می خواهد!

این تصمیم نشان می دهد که اتفاقا آقای مورا کامی حسابی حواسش جمع و البته موقعیت شناس هم هست. البته حواسش معطوف خود جایزه نوبل است نه جایگزین آن. اول اینکه گرفتن جایگزین جایزه نوبل را هم شکست مادی می داند و هم معنوی چرا که هم مبلغ درشت جایزه از کف می رود و…

Read more

سیری در جهان شعری غاده السمان / عبدالحسین فرزاد

غاده السمان به خروج زن شرقی از پیله سخت قرون باور دارد و بر این اعتقاد است که بازگشت به گذشته ممکن نیست. او بر این باور است که «در خانه زن شرقی، الفبا می‌میرد در قربانگاه روزمرگی‌های حقیر.» درواقع السمان در شعرش، زن شرقی را که به جانوری خانگی تبدیل شده بود از لابه‌لای…

Read more

باید بنویسم و بنویسم و بنویسم / گفتگو با غاده السمان

غاده السمان (۱۹۴۲-دمشق) از نویسندگان و شاعران بزرگ و برجسته جهان عرب است که از او به‌عنوان یکی از بنیانگذاران شعر نوی عرب یاد می‌شود. السمان کارش را از ابتدای دهه شصت میلادی شروع کرد و تا امروز بیش از بیست مجموعه‌داستان، شعر و رمان منتشر کرده که بسیاری از آنها به زبان‌های زنده دنیا…

Read more

صادق چوبک؛ راویِ مردمانِ اسیر خرافه و جهل / رضا براهنی

آینده همیشه ما را غافلگیر می کند و به گذشته معناهایی می دهد که در خود گذشته از آنها غافل مانده بودیم. زن جوان آمریکایی حالا در یکی از غروب های سال های آخر دهه چهل درخت های حیاط شیب دار را آب داده، چمن سایه دار از تازگی برق می زند. آفتاب می خواهد…

Read more

گاه مذموم و شوم، گاه قهرمانانه

ارنست همينگوي، در مقام نويسنده‌اي كه پيش از نويسندگي كار خود را با روزنامه‌نگاري آغاز كرده بود، به دلايل متعدد تجربه حضور در چندين جنگ بزرگ را داشت. علت اصرار همينگوي براي شركت در دو جنگ جهاني و جنگ‌هاي داخلي اسپانيا و چندين جنگ ديگر همچنان موضوع بحث محققان ادبي است. مانانه

Read more

جنگ کسب و کار من است! / همینگوی و زخم‌هایش

گلهورن همتا، رقيب و به‌نوعي همزاد همينگوي بود. همينگوي در نامه‌هايي كه براي گلهورن نوشت، گاهي او را «برادر» خطاب كرده بود.همچنين او همسري اشتباه براي مردي كه با آسيب‌هاي روحي‌اش دست‌وپنجه نرم مي‌كرد، بود. گلهورن، همانند همينگوي، با بنيه بود. بدني قوي داشت و روزي 40 نخ سيگار مي‌كشيد. سستي انساني در جهان‌بيني او…

Read more

استیون کینگ چگونه نویسنده محبوب ژانر وحشت شد؟

همه چیز از شبی شروع شد که پدر «استیون کینگ» برای کشیدن سیگار بعد از شامش از خانه خارج شد و دیگر هیچ وقت بازنگشت. اتفاق هایی که از آن شب به بعد در زندگی استیون افتاد، باعث شد تا از پسربچه پرحرف و شیطان یک خانواده خوشبخت، به پسری کم حرف و خجالتی تبدیل…

Read more

هوشنگ گلشیری و فرمالیسم روسی (بخش دوم) / حسام جنانی

در مقاله­­ی پیشین اشاره شد که چگونه سوءبرداشت گلشیری از مکتب فرمالیسم روسی جدال آسیب­زای بین فرم و محتوا را وارد ادبیات داستانی ایران کرد. نیز گفته شد که این سوءبرداشت چگونه به خشکاندن درخت تنوع ادبی در ادبیات معاصر ایران یاری رسانده است. در مقاله­ی پیش­رو، به جنبه‌های دیگری از تأثیرپذیری گلشیری از این…

Read more

كوتاه پيرامون نقش‌آفريني «شهرهاي خيالي» درآثار بزرگ داستاني / از غلامحسين ساعدي تا جرج اورول

ساخت و ساز شهرها و مكان‌هاي خيالي در آثار نويسندگان امريكاي لاتين، حال و هواي ديگري دارد. رئاليسم جادويي نهفته در كارهاي پديدآورندگان ادبي اين خطه از كره زمين باعث شده كه نوع نگاه به مكان‌هاي داستاني همواره در هاله‌اي از ابهام باشند چون اصولا تعريف اين سبك از نوشتن، آغشته در پرده‌اي از ابهام…

Read more

فلسفه شيرين روبرتو بولانيو درباره آفرينش ادبي / دانيال حقيقي

هنوز وقتي يك دوست شاعر را ملاقات مي‌كنم، كسي كه حقيقتا شاعر است، فلسفه بولانيو را به خاطر مي‌آورم و شايد از آن بيشتر، وقتي يكي از رفقاي نويسنده را برانداز مي‌كنم. سعي مي‌كنم با دقت او را زير نظر بگيرم و آن را در يكي از دسته‌بندي‌هاي روبرتو بولانيو بگنجانم. سهند آقايي كدام‌ يكي…

Read more

یوسا و بورخس به روایت بولانیو

ايگناسيو اچواريا منتقد ادبي و ويراستار، مقالاتي را كه روبرتو بولانيو طي پنج سال آخر عمرش براي ستون روزنامه‌ها نوشت و همچنين سخنراني‌ها و صحبت‌هاي او در محافل عمومي را در قالب كتابي تحت عنوان «داخل پرانتز» جمع‌آوري كرده است.

Read more

جهاني‌شدن از منظر روبرتو بولانيو در «2666» / كتابِ جنون‌آميزِ زمانه ما

آدام كي‌رش، منتقد ادبي و شاعر امريكايي، در كتاب «رمان جهاني: توصيف جهان در قرن بيست‌ويكم» به بررسي آينده ادبيات در عصر جهاني‌شدن مي‌پردازد. در اين كتاب آثار نويسندگان شهيري همچون اورهان پاموك، مارگارت اتوود، هاروكي موراكامي، روبرتو بولانيو و النا فرانته و… را مي‌كاود و با يكديگر مقايسه مي‌كند تا درك بهتري از ادبيات…

Read more

بزرگترین اانگیزه از نوشتن ، رسیدن به منزلت انسانی است / گفتگو با هان کانگ نویسنده کره ای برنده جایزه بوکر

هان کانگ پیش از بردن جایزه بین‌المللی بوکر ۲۰۱۶ هم نویسنده موفقی در کره جنوبی بود، اما با ترجمه شاهکارش «گیاهخوار» و بردن این جایزه در جهان شناخته شد و به دنبال آن، کتاب‌های دیگرش توسط دبورا اسمیت، مترجم آثارش، به انگلیسی و سپس دیگر زبان‌ها ترجمه شد.

Read more

١٨ شهريور سالروز درگذشت جلال آل‌احمد /روشنفكر چند بعدي

دو هفته گذشته، روزنامه‌اي به مناسبت درگذشت عزت‌الله انتظامي، چنين تيتر زد: «پيرمرد چشم ما بود»! كتاب‌خوان‌هاي ما به خوبي مي‌دانند كه اين عبارت، عنوان مقاله‌اي است از جلال آل‌احمد درباره نيما يوشيج، با امضاي آذرماه ١٣٤٠ كه بعدا در كتاب ارزيابي شتابزده (١٣٤٣) بازنشر شد. اين اولين بار نيست كه عبارت جلال به عنوان…

Read more

فراز و فرود یک زندگی / گفت‌وگوی مهین میلانی با فرخنده حاجی‌زاده

قصه‌ی زنی که ترس از «آبرو» تمام زندگی‌اش را پر می‌کند. ناآشنائی به مسائل جنسی در نوجوانی او را در منگنه می‌گذارد. می‌شود اسیر خانواده، سپس اسیر شوهر. به زور او را شوهر می‌دهند. عشق به بچه‌ها او را در تنگناهای اسارت باقی می‌گذارد و دستش را می‌بندد برای انجام هرخواسته‌ای

Read more

هوشنگ گلشیری و فرمالیسم روسی (بخش نخست) / حسام جنانی

جنبه­ای از آنچه تقوی در مورد گلشیری نگاشته درست و جنبه­ای دیگر از آن قابل بحث است. قائل شدن به اینکه «نویسندگان نسل جوان ایران بیش از هر نویسنده­ی دیگری از گلشیری متأثر» شده­اند تا حد زیادی درست است، اما اینکه بگوییم آنها «راه­هایی» را پی گرفته­اند که دروازه­هایشان را او به رویشان گشوده است…

Read more