در حالی که هفته پیش صدمین سالگرد تولد هاینریش بُل نویسنده برنده جایزه ادبی نوبل از آلمان بود، پسرش رنه بل که خود هنرمند است، نسبت به زندگی و آثار پدرش ابراز نظر کرد.
در این کتاب در می یابیم که کودتاهای ایران در چه شرایطی از تاریخ به لحاظ سیاسی و اجتماعی رخ داده اند، سوای بیگانگان، در ایران نیروهای دخیل در این کودتاها کدام نیروها بودند و چه اهدافی را دنبال می کردند. شیوه کار آنها چه بوده و چقدر به روش های متعارف و قانونی پایبند…
ژولیا کریستوا، فیلسوف، منتقد ادبی، روانکاو، فمینیست و رماننویس بلغاری-فرانسوی است. کریستوا بعد از انتشار نخستین کتابش، در سال ۱۹۶۹ تأثیر زیادی در تحلیل انتقادی، نظریه فرهنگ و فمینیسم گذاشت. آثار او شامل کتابها و مقالههای بسیاری درباره نشانهشناسی، بینامتنیت و آلودهانگاری (abjection) در حوزههای زبانشناسی، نظریه ادبی و نقد، روانکاوی، زندگینامهنویسی و خودزندگینامهنویسی، تحلیل…
گرهخوردن تاریخ و ادبیات به یکدیگر در قالب یک روایت داستانی، برای آنانکه بازسازی واقعیت در ادبیات را سرآغاز ادراک و فهم عمیقتر مسئله زیست در جهان انسانی میدانند، ژانری حائز اهمیت محسوب میشود
کتاب با همین جمله شروع میشود: «زلیخا چشمهایش را باز میکند»؛ زلیخایی جوان، آمیخته با توهمات و خرافات. نمیشود به طور مطلق در مورد این کتاب نوشت که تنها زنها هستند که در طی رخدادهای رمان، مورد ظلم واقع شدهاند و این زنها هستند که بارِ روزهای سخت شوروی سابق را به دوش میکشند
هیچگاه مدینه فاضلهای در تاریخ بشریت محقق نشد. شاید چنین چیزی هرگز هم بهوجود نیاید. ظاهرا مدینه فاضله از آن خیالات خام و آرزواندیشیهای سودایی متفکران بود و تاکنون هم همگان آن را با خود به گور بردهاند
آثار پابلو د سانتیس (1963-بوئنسآیرس) بازتاب حضور پرقدرت ژانرهای مختلف ادبی در تصویر سراسرنمای ادبیات آرژانتین است. نامهای بزرگ پانتئون ادبیات آرژانتین، همچون خورخه لوئیس بورخس، آدولفو بیویی کاسارس و خولیو کورتاسار و… ستونهای مستحکمی برای ژانرهای متنوع پی افکنده و بر قلههای جهانِ ادبیات برنشاندهاند.
طاها عبدالرحمان با اینکه در پایتخت فرهنگی اروپا تحصیل کرد، اما به هیچ وجه شیفته و دلباخته غرب نشد؛ از غرب معاصر بهرهبرداری میکند اما غربزده نیست. او دل در گرو سنت اسلامی داشت و منتقد بسیاری از متفکران جهان عرب شد
هفتهای پیش از درگذشت نابهنگام «مجتبی عبداللهنژاد» مترجم هندرسون شاه باران خواندن کتاب را به پایان بردم. همان روز در صفحهی اینستاگرامم در یادداشتی مختصر از ترجمهی خوب کتاب نوشتم. منتظر بودم آقای عبداللهنژاد نظرش را دربارهی آن یادداشت برایم بنویسد و اگر لازم باشد نکات مورد نظرم را به تفصیل برایش بفرستم.
در محل کارم، دو نفر از همکاران با اینکه از کتابخوانان حرفهای و اهلفن محسوب میشوند در باب خرید کتاب نظرات متفاوت و متناقضی با هم دارند
اگوست استریندبرگ (١٩١٢-١٨٤٩) در عالم نمایش بیانگر روح معذبی بود که به شکلهای مختلف ظاهر میشد. استریندبرگ خود را نمایشنامهنویس، رماننویس، نقاش، منجم و حتی کیمیاگری میدانست که میتواند جیوه را به طلا بدل کند. او همه اینها میتوانست باشد، زیرا از هر حادثهای مفهومی خاص استنتاج میکرد
این روزها ویدئو جذابی در شورهزار تلگرام پخش شده است و از آنجا که مضمونش جدی است طبیعتا کمتر هم دیده شده است نسبت به آنچه جنبه شادی و بعضا وقتگذرانی دارد. ویدئو و مضمون آن ساده اما پرمغز است: مربی بچههای کارگاهش را دور هم جمع میکند و از آنها میخواهد با هم مسابقه…
فرانتس با گامهاي بلند و شتابان به سوي پارك ميرود. از دور كلاه بافتني قرمزرنگ دخترك را ميبيند. كمي مانده به نيمكت، پاكت نامه را از جيبش درميآورد و چون پرچمكي در هوا تكان ميدهد. با دست ديگرش كلاهش را نگه ميدارد كه هرآن ممكن است باد آن را از سرش بيندازد. لحظهاي كوتاه باد…
رمان «در نگاه نخست، چیزی بدیهی و پیشپاافتاده بهنظر میرسد. اما تحلیل آن نشان میدهد که چیزی است بسیار پیچیده و تودرتو، سرشار از ظرایف متافیزیکی و قلمبهبافیهای»١ اخلاقی و اجتماعی. تا آنجاکه رمان متنی است خواندنی، که لذت ادبی و هنری به ارمغان میآورد، هیچچیز اسرارآمیزی در آن نیست؛ رمان، بنابر ضرورت، بهقصد بهرهبردن…
اگر نگاهی به سیاهه کتابهایی که در سالهای دور و نزدیک در کشورهای مختلف با سانسور روبه رو شدهاند بینداریم شگفتزده خواهیم شد، به خصوص که در میان آنها شاهکارهای بزرگی دیده میشوند، از خوشه های خشم بگیرید تا قلعه حیوانات، اولیس و سالار مگسها، پرتغال کوکی و حتی بر باد رفته و خیلی از…
مایکل اونداتیه، اولین بار با رمان «شبح آنیل» در سال ۱۳۸۰ به مخاطبان فارسیزبان معرفی شد. اگرچه او بهواسطه «بیمار انگلیسی» که اقتباس سینمایی موفقی هم دارد به شهرت رسید؛ اما شبح آنیل هم پس از انتشار از جوایز متعدد و استقبال مخاطبین و منتقدان بینصیب نماند
خاطرات یک روزنامه نگار
احمد زیدآبادی، نویسنده و روزنامهنگار مستقلی است که در رشته علوم سیاسی دانشگاه تهران درس خواند و از دانشکده حقوق دانشگاه تهران دکترای روابط بینالملل گرفت. موضوع تز دکترای او «دین و دولت در اسرائیل» بود. فعالیت مطبوعاتی او از سال ۱۳۶۸ با روزنامه اطلاعات آغاز شد و در سالهای…
چه چیزی کشتار یهودیان در خلال جنگ جهانی دوم و بهویژه اردوگاه کار آشویتس را از دیگر فجایع قرن بیستم متمایز میکند؟ قرنی که در آن کشتارهای بسیاری رخ داد، کشتهشدن نزدیک به ٢٠ میلیون روس در طول همان جنگ یا بمباران اتمی هیروشیما و ناکازاکی، جنگ ویتنام یا خود نسلکشی کامبوجیها و خیل عظیم…
آقاي مصدق از در بالاي باغ وارد شد، ظاهرا مطلع بود که قرار است من بروم. سلام کردم و کاغذ را دادم و وقتي گرفت گفت شما تا کي اينجا هستيد؟ گفتم تا فردا. گفت فردا همين ساعت همينجا بياييد. فردا همان ساعت رفتم و تنها حرفي که به من زد اين بود که شما…
ظاهرا یکی از تفاوت های جوانی و سالمندی این است که وقتی جوانیم آیندههای مختلفی را برای خود اختراع میکنیم، و وقتی پیر میشویم گذشتههای مختلفی برای دیگران
آرابال ذهنیتی به شدت سیاسی دارد. گذشتهی غم انگیز او و خانوادهاش در حکومت استبدادی فرانکو علت العلل گرایش او به سیاست در نمایشنامههایش است. «جنگ هزار ساله» هم از این قاعده مستثنا نیست…
«احتیاج به یه نوشیدنی داشتم، احتیاج داشتم به یه عامله بیمه عمر، به تعطیلات، احتیاج داشتم یه خونه داشته باشم بیرون از شهر. چیزی که داشتم اما یه کلاه بود، یه کت و یه اسلحه. پوشیدمشون و از اتاق زدم بیرون.» کسی که با این خلق و خود از اتاق بیرون می زند «فیلیپ مارلو»…
بسياري از هنرمندانمان را از اين بابت ميستاييم که هرچند ممنوع يا دچار موانعي بودهاند، اما در اين مرزها ماندهاند. اما اينبار با يا بياجازه مخاطب محترم و هر مدير فرهنگي، ميخواهم تولد هفتادونهم آقاي بهرام بيضايي را همراه با سپاس از اينکه ترک وطن گفتند، تبريک عرض کنم. شايد شگفتي بههمراه داشته باشد
مرگ راوي دستاول كودتاي ٢٨ مرداد
حسين شاهحسيني، از فعالان ملي- مذهبي و رئيس اسبق سازمان تربيتبدني، ديروز در ٩٠ سالگي درگذشت. او شايد از معدود بازماندگان و چهرههاي شاخص فعال ملي - مذهبي دوران دكتر محمد مصدق بود كه روزنامهنگاران بارها براي شنيدن و نوشتن خاطراتش در اين سالها به خانهاش ميرفتند. سالگرد…
جهاني پريشان و معلق را رام خود كرده است
فرزانه طاهري
احمد محمود را مثل خيلي از همنسلانم با همسايهها شناختم و بعد هم داستان يك شهر. از خواندن زايري زير باران و پسرك بومياش در دوره دبيرستان خاطرهاي محو دارم، فقط شايد فضاي غريبهاش در خاطرم مانده است. اما همسايهها در دوران دانشجويي در…
چهارم دي ماه زادروز نويسندهاي است كه او را به عنوان پدر داستاننويسي اجتماعي ميشناسيم. مردي كه در شناسنامه احمد اعطا بود و وقتي نويسندگي پيشه كرد، نام هنري احمد محمود را برگزيد. به انگيزه هشتاد و ششمين سالروز تولد احمد محمود، مهمان بابك اعطا سومين فرزند او شديم و در گفتوگويي دوستانه، گوشههايي از…
عجیب نیست که نقد کارگاهی یا به بیان دقیقتر تلقی مرسوم از این نوع نقد در ایران که اغلب به ارائه سیاههای از نقاط قوت و ضعف آثار داستانی تقلیل یافته است، «کوچه ابرهای گمشده» کورش اسدی را آنطور که باید درنیابد و جریان غالب ادبیات در این سالها که بهشدت به نقد کارگاهی وابسته…
قارقارِکلاغ. درِ خانه را که بست میخکوبش کرد. انگار به دنیای دیگری آمده بود و سر از یک فضای دیگر درآورده بود.» کورش اسدی در همان سطر نخست «کوچه ابرهای گمشده»١ استراتژی رمانش را رو میکند. مخاطب حین خواندن و پیشرفتن در رمان مدام با همین حس راوی مواجه میشود: انگار به دنیای دیگری آمده…
ادبیات رهایی
احمد غلامی
اگر چیزی هنوز بهنام ادبیات مستقل باقی مانده باشد، «کوچه ابرهای گمشده» یکی از مصادیق آن است. ادبیاتی که فراتر از وضع موجود میرود و در تلاشي ستودنی، گذشته و سرنوشت آدمهای دوره انقلاب و جنگ را به تصویر میکشد. رمان «کوچه ابرهای گمشده» این پرسش را پیش میکشد که «ادبیات…
سانشاین، اوج و فرود
امیرحسین خورشیدفر
قصه کوتاه «سانشاین» را کورش اسدی با نادیدهگرفتن محض دی اچ لارنس نوشته است و این شگفتانگیز است. مرثیه موزون اسدی بر عشق انتزاعی و غیرزمینی مرد به زن شاید با فامی از دی اچ لارنس بعد دیگری، تازه و معاصرتری پیدا میکرد.قصه کوتاه «سانشاین» پلات سادهای…