رفتن به محتوا رفتن به نوار کناری رفتن به فوتر

سینما

«سینما به روایت هوارد هاکس»/ سینمایی که به آن دل داده‌ایم

سالها پیش وقتی این کتاب برای نخستین بار منتشر شد، در فرصتی چندساعته یک نفس آن را خواندم. وقتی یکی از اسطوره‌های دنیای کلاسیک هنر هفتم، درباره سینما، فیلمها و خاطراتش با یک دو جین آدم معروف سخن می‌گوید. آن هم در یک گفتگوی خودمانی که طرف دیگرش جوزف مک براید است و از همه…

ادامه مطلب

حرکت از شخصیت به موقعیت/ کاوه قادری

سریال «مردم عادی» لنی آبراهامسون و هتی مک‌دونالد که اقتباسی از کتابی به همین نام اثر سالی رونی است، یک داستان عاشقانه است که درام موقعیت‌اش را از پلات شخصیت شروع می‌کند و به بیانی دیگر، از شخصیت به موقعیت می‌رسد. معرفی و روایت دو شخصیت اصلی ماجرا البته از دل موقعیت مدرسه و بعداً…

ادامه مطلب

«کودا» ساخته سیان هدر

نگاهی به فیلم «کودا» ساخته سیان هدر

در میان آثار سینمایی ۲۰۲۰ یا ۲۰۲۱ آثار خوب و منسجمی پیدا شد. خیلی از فیلم ها به دل آدمی می نشیند حتی در زمان کرونا که سریال سازها و کمپانی ها ناچار  و به دلیل  وجود این ویروس مرگبار بدقول میشوند و اثر را اندکی دیر تحویل میدهند که خب حق هم دارند

ادامه مطلب

به مناسبت انتشار آثاری تازه از ابراهیم گلستان؛ ناموس واقعیت / محسن حاجی‌پور

ابراهیم گلستان در نامه‌ای به سیمین دانشور که حالا به دست هزارانِ دیگر رسیده چنین به «اسرار گنج درّه جنی» اشاره می‌کند: «… رفتم که بمانم دوباره، باز دیدم نمی‌شود و باید برگشت و عین مطلب را گفت. سال ۱۳۵۰ آمدم که با فیلم حرف بزنم. «گنج» را شروع کردم. به هیچ‌کس نگفتم چه می‌خواهم…

ادامه مطلب

«زخم‌کاری» به کارگردانی محمدحسین مهدویان؛ پدرخوانده‌ سمپاتیک یاشار گروسیان

تعطیلی سینماهای کشور بعد از گذشت بیش از دو سال از نحسی کرونا سبب شد تا آن دسته از مخاطبان نه چندان پیگیر سینما در ایران به مدیومی روی آورند که این روزها اهمیتش دست‌کمی از اهمیت فیلم‌های بلند سینمایی ندارد؛ تماشای سریال‌های اغلب طولانی‌مدت خارجی در قاب‌های چند اینچی لپ‌تاپ یا حتی گوشی‌های همراه،…

ادامه مطلب

اشاعه و پذیرش سینما در جامعه و فرهنگ ایران (۱۳۵۷-۱۲۸۳ ) / پرویز اجلالی

این مقاله برسر آن است که تحلیلی از معرفی و گسترش سینما، همچون یک نهاد فراغتی، صنعت فرهنگی و هنر ملی در جامعه و فرهنگ ایران ارائه کند. نخستین مکان نمایش فیلم برای عموم در تهران در ۱۲۸۳ (۱۹۰۴) دو سال پیش از صدور فرمان مشروطیت افتتاح شد. در آن زمان جامعه ایران عمدتاً جامعه‌ای…

ادامه مطلب

رفع یک اشتباه یا جعل تاریخی/ علی ابوالحسنی (منذر)

رفع یک اشتباه یا جعل تاریخی نویسندگان: علی ابوالحسنی (منذر) منبع: زمانه 1387 شماره 72       مصلحت تداوم یا متوقف گردیدن جنگ با روس ها چیزی نبود که برای رجال سیاسی و دینی و نظامی ایران عصر عباس میرزا کاملاً روشن باشد، بلکه هزارگونه رایزنی و مصلحت بینی و تامل و…

ادامه مطلب

نگاهی به «خون شد» اثر مسعود کیمیایی / روزگار نامحرمان احمد طالبی‌نژاد

«خون شد»، موضوع تازه‌ای ندارد. مثل قیصر، خاک، گوزن‌ها، بلوچ، تیغ و ابریشم، دندان مار و گروهبان، پای انتقام شخصی و دورزدن نهاد‌های قانونی در میان است. یعنی نوعی دهن‌کجی به مدنیت بر‌ساخته از قوانین. جوانی در آستانه پیری که سال‌ها در زندان بوده آزاد می‌شود و به خانه برمی‌گردد

ادامه مطلب

سینمای «اصغر فرهادی»؛ قهرمانی میان افراط و تفریط / امید جوانبخت

حضور فیلم «اصغر فرهادی» در بخش مسابقه جشنواره «کن» دوباره موجی از نظرات ضدونقیض را برانگیخت. تحلیل دقیق «فرهادی» درباره احساسات پاندولی ایرانی‌ها بین «خود‌هیچ‌بینی» و «خودمحوری همه‌چیزبینی» در یکی از نشست‌های این جشنواره را می‌توان به شکل‌هایی مشابه درمورد حضور او و فیلمش نیز تعمیم داد و اینکه ما ملتی صفروصدی هستیم.

ادامه مطلب

هر دل به گِل نشسته را فیلمی نوآر باید! / پرتو شریعتمداری

چند صباحی است که دل آدمها در پنجه‌های قوی و زهرآلود کرونا زخمی و زنجیر شده – کرونا هر کسی را که شکست می‌دهد به گورستان می‌سپرد و بسیاری را هم که نمی‌تواند از پا درآورد در خانه‌ها به بند می‌کشاند. آدمهای کم و بیش عاقل در چنین وضعی به چیزهای خوبی که در…

ادامه مطلب

«شوالیه سبز» ساخته دیوید لاوری؛ بازیگریِ یک کارگردانیِ درون‌گرا

«شوالیه سبز» به عنوان تازه‌ترین فیلم دیوید لاوری برای روایت داستان قرون وسطایی‌اش که شمایل افسانه‌ای-اساطیری نیز دارد، شیوه‌ی حکایتی از جنس «روزی روزگاری»گونه را برمی‌گزیند؛ به این معنا که با وجود فقدان راوی، شکل توضیح موقعیت‌ها و فصل‌بندی‌ها به گونه‌ای است که گویی راوی دانای کل دارد کتابی را می‌خواند و آنچه از پسِ…

ادامه مطلب

«خون شد» مسعود کیمیایی پرتاب‌شدگی «قیصر»؛ علی ورامینی

خون شد کیمیایی را می‌توان از دو زاویه نگاه کرد؛ یکی، دیدن آن در خلأ است بدون توجه به تاریخی که فیلمسازش از سر گذرانده و بدون نسبتش به تاریخی که فیلم در آن ساخته شده است. نگاه دیگر، خلاف شق اول، با کارنامه فیلمساز، روزگار سپری شده‌اش و بستری که در آن خون شد…

ادامه مطلب

روایتی از هفتادوچهارمین دوره برگزاری جشنواره فیلم کن ؛ بهروز بادروج

تا به امروز در جشنواره‌های مختلفی حضور داشته‌ام، از ایدفا و ونیز و لوکارو گرفته تا شیکاگو، شورت‌لیست اسکار و… اما شعف حضور در جشنواره فیلم کن، نکته‌ای است که در مراوده با بسیاری از دوستان فیلم‌سازم از آنها می‌شنوم

ادامه مطلب

«قهقهه» روایت حصر در تاریخ ایران است / آریامن احمدی

«قهقهه» سومین رمان سمّیه مکّیان است که پس از «غروبدار» و «پنج شب» منتشر شده. رمان‌های «غروبدار» و «پنج شب» در سال‌های ۹۷ و ۹۹ از سوی نشر چشمه و لوح فکر منتشر شد، که در این میان، «غروبدار» علاوه بر نامزدی جایزه هفت‌اقلیم، مهرگان ادب و احمد محمود، توانست در جایزه ادبی بوشهر، عنوان…

ادامه مطلب

«زخم کاری» به کارگردانی محمدحسین مهدویان؛ شکلات تلخ / علی ولی‌اللهی

تماشای «زخم کاری» این شکلی است؛ انگار که یک شکلات با بسته‌بندی شیک و تر و تمیز را برای خوردن ‌برداری و ببینی رویش نوشته «تلخ». مردد می‌شوی اما آخرش برق بسته‌بندی، رنگ و عطر شکلات وادارت می‌کند به بلعیدنش

ادامه مطلب

نگاهی به فیلم‌های «زنی پشت پنجره» و «قرنطینه» / کاوه قادری

جدیدترین اثر خالق «تاوان»، بسیار سریع و بی‌مقدمه و بدون اضافه‌گویی موقعیت داستانی‌اش را آغاز می‌کند؛ به گونه‌ای که تقریباً در همان پانزده دقیقه‌ی نخست معلوم می‌شود که هم شخصیت اصلی کیست و هم فیلم درباره‌ی چیست

ادامه مطلب

سهراب شهیدثالث و سینمای او؛ سازش‌ناپذیر / مازیار معاونی

اگر در عرصه شعر و ادبیات، نام «سهراب» بیش از هر چهره و نام دیگری، «سهراب سپهری» را به ذهن متبادر می‌کند و او به‌عنوان شاخص‌ترین «سهراب» این عرصه شناخته می‌شود، در حوزه سینمای ایران هم خواندن و شنیدن این واژه بیشتر از هر «سهراب» دیگری یادآور یک نام است؛ سهراب شهیدثالث

ادامه مطلب

بررسی کارنامه اصغر فرهادی به بهانه حضور در جشنواره فیلم کن / مسیر «قهرمان»شدن

تازه‌ترین اثر سینمایی اصغر فرهادی، «قهرمان»، به‌عنوان یکی از فیلم‌های بخش رقابتی هفتادوچهارمین جشنواره فیلم کن پذیرفته شده است. کمپانی فرانسوی «ممنتو» که پخش بین‌المللی و مسئولیت اکران این فیلم در فرانسه را بر‌ عهده دارد، به‌تازگی خلاصه‌ای کوتاه از داستان نهمین ساخته بلند اصغر فرهادی منتشر کرده است.

ادامه مطلب

دو نگاه؛ درباره فیلم‌های «پدر» و «سرزمین آواره‌ها»/ کشمکش فرد با خود؛ گاه با کنش، گاه در سکوت

همچنان که از عنوان فیلم و ایضاً کستینگ فیلم (انتخاب آنتونی هاپکینز برای نقش «پدر») و البته سکانس افتتاحیه (که بی‌واسطه سکانس معرفی شخصیت اصلی است) برمی‌آید، با درامی مواجهیم قائم به شخص؛ یعنی قائم به شخصیت، قائم به زیست و رفتار و کنش و واکنش‌های شخصیت و قائم به موقعیتِ شخصیت؛ یعنی همان موقعیتی…

ادامه مطلب

تصویر یک دوران را می‌سازد / سعید مروتی

ایرانی‌ها در نخستین دهه قرنی که آخرین سالش را پشت سر می‌گذاریم چگونه فیلم می‌دیدند؟ برای پاسخ به این پرسش خاطراتی ثبت شده از محمدعلی جمالزاده و جعفر شهر گرفته تا پرویز خطیبی وجود دارد اما بهترین توصیف را نه در متن مکتوب که در تابلویی نقاشی از جعفر تجارتچی باید سراغ گرفت

ادامه مطلب

سینمای عامه‌پسند در میانه شبه‌فیلم و سینمای اندیشه / محسن خیمه‌دوز

محمدعلی فردین (۱۵ بهمن ۱۳۰۹ تهران – ۱۸ فروردین ۱۳۷۹ تهران) با آنکه از مسیر ورزش (فوتبال و کشتی) وارد سینما شد ولی توانست از ارکان سینمای «قصه‌گوی عامه‌پسند با پایان خوش» باشد.

ادامه مطلب

در ستایش قد‌بلندها / محمدعلی افتخاری

در ساخت روایی قصه‌های پندآموز مثل «بوستان و گلستان سعدی» برای صورت‌بخشیدن به توالی رویدادها، فرمول بسیار ساده‌ای دیده می‌شود که بیشتر وابسته به انتقال یک پیام اخلاقی و غافلگیرکننده است. شکل‌گیری حقیقت در این‌گونه روایت‌ها ممکن است تا مرز یک اعجاز غیرقابل‌باور پیش برود

ادامه مطلب

نگاهی گذرا بر کتاب «راهنمای فیلم سینمای ایران»/ مدخل‌نویسی یا گزارش‌نویسی؟ مساله این است

اول اسفند ۱۳۹۹ به همت انتشارات روزنه،‌کار جلد اول کتاب راهنمای فیلم سینمای ایران منتشر شد. مولف اثر سید حسن حسینی به همراه یازده نویسنده دیگر برای ۵۱۷ عنوان از آثار سینمای ایران مدخل نوشته‌اند. همواره معتقد بوده و هستم که نوشتن درباره تاریخ سینمای ایران کار دشواری است

ادامه مطلب

«شنای پروانه» ساخته محمد کارت؛ لذت انتقام / احسان آجورلو

نقطه اوج در لحظه‌ای رقم می‌خورد که باید منتظر انتقام و تحویل فرد خاطی به پدر پروانه برای اجرای عدالت باشیم. اما نویسنده یک زیرلایه پنهان داستانی را برملا می‌کند تا انتقام رنگ و بوی جدی‌تر و شخصی‌تری بگیرد. مصیب پرده از رازهایی برمی‌دارد که حجت از آنان بی‌خبر است

ادامه مطلب

نگاهی تازه به تنگسیر در هیأت کلمه و تصویر / محسن حاجی‌پور

داستان پابه‌پای تاریخ آمده است و تاریخ به‌واسطۀ روایت داستانی‌ست واقعی. چه بسیار راویان تاریخ که با نگارش حقایق و وقایع زمانۀ خود به خلق داستان‌هایی جاودان پرداخته‌اند، روایت‌هایی شنیدنی که کارشان ثبت حقیقت و ضبط واقعیت بوده؛ خواجه ابوالفضل بیهقی راوی قصۀ بر دار کردن حسنک وزیر «فصلی نبشت در ابتدای این حالِ بر…

ادامه مطلب

تاملی بر بازی‌های سینمایی سوسن تسلیمی / تلفیق غریزه و دانش / ابوالفضل نجیب

سوسن تسلیمی متولد ۱۸ بهمن ۱۳۲۹ فارغ‌التحصیل رشته تئاتر دانشکده هنرهای زیبا از مشهورترین بازیگران تئاتر و سینما در ایران و اکنون در سطح جهان به شمار می‌رود. او در یک خانواده فرهنگی و سینمایی متولد می‌شود و رشد می‌کند

ادامه مطلب

نگاهی به سریال «نگهبانان»/ تاریخی جایگزین که مفهوم قتل عام تولسا را نادیده می­گیرد (تیم آوری)

متن پیش­‌رو بیش از آنکه نقد باشد؛ پیش‌­درآمدی بر ذهنیت حاکم بر سریال نگهبانان است. پیش­‌درآمدی که به طور مشخص بر علیه مسخ تاریخ و همچنین انکار امکان پراتیک اجتماعی است.

ادامه مطلب

جشنواره سی و نهم: «بی‌همه‌چیز» ساخته محسن قرایی/ زیبایی بانوی سالخورده (آنتونیا شرکا)

فیلم «بی‌همه‌چیز» بیش از هر چیز گواهی است بر این مدعا که وقتی مواد لازم برای ساخت یک فیلم خوب، از قوام کافی برخوردار باشد و به درستی ترکیب شود، نتیجه‌اش فیلمی ارزشمند و قابل دفاع خواهد بود.

ادامه مطلب

جشنواره سی و نهم: «ابلق» به کارگردانی نرگس آبیار / فیلمی با رویکردی روشنگرانه (محسن جعفری‌راد)

وقتی مخاطب می‌خواهد به فیلم‌ساز اعتماد کند، وقتی مخاطب از فیلم‌ساز توقع دارد که بازتابی از زندگی روزمره را نشان دهد، وقتی مخاطب انتظار دارد فیلم‌ساز حرف‌هایی که همیشه روی آنها سرپوش گذاشته شده و «علامت هیس را روبه‌روی آنها گرفته‌اند» مثل یک آینه، ترسیم کند، حاصلش می‌تواند فیلمی باشد مثل «ابلق»

ادامه مطلب