Skip to content Skip to sidebar Skip to footer

ادبیات

ماخولیای رئالیسم | محسن ملکی

معمولاً می‌گویند با مدرنیسم متوجه می‌شویم که دیگر نمی‌توان به ثبت ساده‌ی واقعیت روی آورد؛ باید به سراغ واقعیت درونی رفت و با درک جدیدی از زمان، ذهن شخصیت‌ها را کاوید، چراکه واقعیت در جهان مدرن پس از جنگ جهانی و آشوب‌های آغاز قرن بیستم از دست رفته است.

Read more

بالزاک‌خوانی / نوشته ای از تئودور آدورنو

این مقاله ترجمه‌ای است از «Reading Balzac» که در جلد اول «یادداشت‌های ادبیات» منتشر شده است. این مقاله را باید در متن بحث‌های آدورنو، بلوخ، برشت، لوکاچ و البته بنیامین بر سر معنای رئالیسم و نسبت آن با مدرنیسم قرائت کرد. مقالات مذکور در کتاب «زیباشناسی و سیاست» منتشر شده، که متأسفانه ترجمه‌های فارسی آن…

Read more

جایگاه راوی در رمان معاصر / تئودور آدورنو

وظیفه‌‌‌اى که بر دوش من نهاده شده تا در مدت زمانى اندک، تذکراتى در مورد منزلت فعلى رمان به عنوان شکل، (Novel as Form ) بدهم، ناگزیرم مى‌‌‌سازد که بدون ملاحظه رفتار کنم و فقط یک جنبه از مسئله را برگزینم

Read more

چرا نسل جوان شیفته‌ داستایوفسکی است؟

در روزگاری که نسل جوان میان بحران‌های جهانی، سرخوردگی سیاسی و تهی‌شدگی معنوی سرگردان است، فیودور داستایوفسکی، نویسنده‌ای از قرن نوزدهم، بار دیگر به قهرمانی بی‌قرار برای فرزندان تردید تبدیل شده است.

Read more

زندگی و اندیشه آرتور کوستلر / جرج اُرول / عزت الله فولادوند

زندگی و اندیشه آرتور کوستلر جرج اُرول عزت الله فولادوند جرج‌ اُروِل‌ (۵۰ ـ ۱۹۰۳) نام‌ مستعار اریک‌ آرثر بلر، یکی‌ از نویسندگان‌ نامدار انگلیسی‌ در قرن‌ بیستم‌ بود. از او چند رمان‌ و بسیاری‌ مقاله‌ و نقد ادبی‌ همه‌ دارای‌ صبغه‌ اجتماعی‌ و انسانی‌ و اغلب‌ سیاسی‌ به‌ جا مانده‌ است‌.…

Read more

صادق هدایت؛ روز آخر / بهرام بیضایی

در عصر ابری دل ‌گرفته، وقتی صادق هدایت، نویسنده ی چهل‌وهشت ساله ی ایرانی مقیم موقت پاریس، به سوی خانه‌اش در محله هجدهم، کوچه ی شامپیونه، شماره ی ۳۷ مکرر می ‌رود، دو مرد را می ‌بیند که بیرون خانه‌اش منتظرش هستند. آن‌ها ازش می ‌پرسند که آیا از اداره ی پلیس می ‌آید و…

Read more

فارنهایت

زخمی بر تن ادبیات/ معروف‌ترین آثار سانسور شده

سانسور از آغاز تاریخ نوشتن چون سایه ای نویسنده ها و اهل هنر را دنبال کرده و بنا به نوشته های باقیمانده از زمان سقراط درمی یابیم که بخش هایی از نوشته های او هم در زمان زندگی خودش به بلای سانسور گرفتار آمده اند، اما این سایه، بیش از همه برای آثار ادبی شوم…

Read more

صادق چوبک؛ ناتورالیستِ تندرو یا راوی رنج‌های فراموش‌شدگان؟ 

نویسنده کتاب «همه‌چیز فرو می‌پاشد: زندگی و آثار صادق چوبک»: از منظر مضمونی، چوبک معمولاً به بخش‌هایی از جامعه می‌پردازد که کمتر دیده شده‌اند؛ او از لایه‌های پایین و فراموش‌شده جامعه می‌نویسد و آن‌چنان به این طبقات نزدیک می‌شود که گاه تصمیمات و رفتار شخصیت‌هایش حیرت‌انگیز و گاه هولناک به نظر می‌رسد.

Read more

خانم دالووی در عصر ما!

در عصری که شبکه‌های اجتماعی ما را به نمایش دائمی «خود درونی» ترغیب می‌کنند، شخصیت‌های رمان ویرجینیا وولف بیش از هر زمان دیگری آشنا به نظر می‌رسند. اما آیا این سفر بی‌پایان به اعماق ذهن، که زمانی وعده رهایی می‌داد، امروز به نوعی اسارت مدرن بدل شده است؟

Read more

زن تنهاییی

بررسی صدای مشترک زن در زبان زنانه

درجستجوی هویت و بازیافتن خویش دنیا . ع . پ «در کنار اینکه زبان وسیله ای برای افهام و تفهیم است در ادبیات نیز زبان از جمله عناصر سازنده آثار ادبی بخصوص در حیطه شعر است. شاعر به کمک زبان می‌تواند در سفر با خاطراتش با کلمات همسفر شود، پای احساسات، اندیشه ها…

Read more

پرواز بر فراز اسمانها؛ آنتوان دو سنت اگزوپری

آنتوان دو سنت اگزوپری فرزند سوم ژان دو سنت‌اگزوپری بود و در ۲۹ ژوئن سال ۱۹۰۰ در شهر لیون به دنیا آمد. پدر و مادر او اهل لیون نبودند و در آن شهر نیز سکونت نداشتند، بنابراین تولد آنتوان در لیون کاملاً اتّفاقی بود.

Read more

اخلاق سنت اگزوپری / یادی از خالق شازده کوچولو

«زمین بیش از هر کتابی از ما به ما می‌آموزد زیرا در برابر ما ایستادگی می‌کند، هرگاه بشر با مانع درگیر شود، توان خود را می‌آزماید».1 رمان «زمین انسان‌ها» با این جمله اگزوپری آغاز می‌شود، آنتوان سنت اگزوپری (1900-1944) از جمله کسانی است که از زمین می‌آموزد.

Read more

مالیخولیای کافکا / ویل ریس

کافکا دو سه ماه قبل از مرگش یکی از بهترین و غم‌انگیزترین داستان‌هایش را نوشت. در داستان «گودال»۱ جانوری تنها که به موش کور می‌ماند، زندگی‌اش را وقف ساختن خانه‌ای پیچیده در زیرزمین می‌کند تا از خودش در برابر موجودات دیگر دفاع کند.

Read more

آشویتس خصوصی صادق هدایت

سیاستِ تکریم مردگان و تنهایی محتضران در ادبیات ما شیما بهره‌مند صادق هدایت نمُرده، او هنوز در مقامِ محتضر روی دست ادبیات ما مانده است. آثار هدایت مانندِ هر اثری «بازتاب طنینِ غیرشخصی‌ترین عناصر زندگی آدمی در قالبِ فردی‌ترین و مخفی‌ترینِ آن‌هاست»1 و این طنین در زندگی صادق هدایت «مرگ» است یا به‌تعبیر درست‌تر؛ زنده‌به‌گوری.…

Read more

شکستنِ طلسم بوف کور / شیما بهره‌مند

در تاریخِ ادبیات روایی معاصر ما بی‌تردید «بوف کورِ» صادق هدایت مقامِ یکه‌ای دارد. جدا از موقعیت خاصِ تاریخی آن به‌عنوان نخستین رمان مدرن فارسی، برخی از منتقدان از «جاذبه» این اثر سخن گفته‌اند که هیچ‌یک از آثار ادبی معاصرش و تا اکنون نیز به گردِ آن نرسیده‌اند.

Read more

هیاهو، نجواها، همهمه و کمی غبار

شاید چندان برایتان معمول نباشد داستانی را شروع کنید که در نیمه‌ی داستان راوی بمیرد و همچنان ورای وقایع –و حتی واقعیت مرگ خویش- بایستد و روایت را ادامه دهد. در کومالا هیچ‌کس زنده نیست و این را زمانی خواهیم فهمید که بسیار دیر شده است

Read more

رهایی از گورستان نجواها / کوتاه درباره‌ خوان رولفو

خوان رولفو نویسنده‌ی حرفه‌ای نبود. حرفه‌ای به این معنی که کارش نوشتن باشد واز این راه گذران بکند. او به مشاغل متعدد روی آورد، از جمله کار کردن در اداره‌ی مهاجرت، بعد استخدام در کارخانه‌ی لاستیک‌سازی گودریچ و آنگاه استخدام در ادارات دیگر. روزنامه‌نگاری هم زندگی‌اش را تامین نمی‌کرد و کار دانشگاهی هم نداشت

Read more

«سووشون»؛ از درونمایه تا فرم / رضا نجفی

چنین به نظر می‌آید که سووشون در زمان انتشار بیشتر به خاطر درونمایه‌اش که مطابق با گفتمان غالب فضای روشنفکری آن روز ایران بود نامور شد و ارزش‌های فر‌می ‌اثر در درجه دوم  قرار گرفت. اما امروزه با گذر از آن گفتمان رایج و دگرگونی جامعه، ارزش پیا‌می ‌اثر رنگ باخته است. با این حال،…

Read more

سیمین دانشور از نگاه بزرگان و صاحب نظران فرهنگ و ادبیات

این روزها نام سیمین دانشور به واسطه نمایش سریال سووشون ساخته نرگس آبیار دوباره در مرکز توجه قرار گرفته است. با این تفاوت که اگر در گذشته این مخاطبان خاص بودند که به دانشور و آثارش توجه داشتند، این بار عامه مردم نیز نام یکی از مهمترین نویسندگان سده‌ی گذشته ادبیات ایران را…

Read more

چرا رمان مهم است؟

دبورا لوی، رمان‌نویس سرشناس و تحسین‌شده، می‌گوید: «وقتی می‌پرسیم چرا رمان مهم است، روشن است که در این پرسش امر خطیری نهفته است. اما واقعاً روشن است؟ گاهی ابهام را بر روشنی ترجیح می‌دهیم چون درد کمتری دارد. اهمیت رمان از آن روست که الزامی به روشنی یا ابهام در خود ندارد. بااین‌حال، روی همین…

Read more

چه ‌زمان باید خواندن یک کتاب را کنار بگذاریم؟

هیچ کتاب‌خوانی با این وسوسه غریبه نیست. بخشی از یک کتاب را خوانده‌اید، اما دیگر جذابیتی برایتان ندارد، حوصله‌تان سر رفته و ندایی آرام زیر گوشتان زمزمه می‌کند: «بس است. بگذارش کنار». خیلی از کتاب‌خوان‌ها نیمه رهاکردن کتاب‌ها را دوست ندارند.

Read more

بازتاب زخم‌های زیسته در ادبیات چارلز دیکنز

چارلز دیکنز، یکی از بزرگ‌ترین نویسندگان تاریخ ادبیات، با آثار خود تصاویری زنده و دردناک از رنج‌های دوران کودکی‌اش ترسیم کرده است. از تجربه‌های تلخ و تحقیرآمیز دوران بچگی در فقر و بی‌پناهی، تا تصویر کودکانی که در دنیای داستانی او معصومیتشان را از دست داده‌اند، دیکنز با قلمی پر از خشم و اندوه، جامعه…

Read more

آیا ادبیات هنوز می‌تواند نام‌هایی بسازد که زنده بمانند؟

چرا دیگر نامی مثل «اِما بوواری» یا «آنا کارنینا» در ذهن‌ها نمی‌ماند؟ در دورانی که نام‌ها بیشتر در شبکه‌های اجتماعی و سیاست شنیده می‌شوند تا در رمان‌ها، جای شخصیت‌های ماندگار ادبی کجاست؟ نگاهی دوباره به سخنان اینگبورگ باخمن ما را به این پرسش مهم می‌رساند: آیا ادبیات هنوز می‌تواند نام‌هایی بسازد که زنده بمانند؟

Read more

نوشتن شغل نیست، نوعی زیستنِ است

نویسنده‌ای که از نوشتن برای بیمارستان تا طراحی کاریکاتور درآمد کسب می‌کند، حکایت می‌کند چگونه نوشتن تنها کلمه‌نگاری نیست، بلکه ایستادگی و زیستن در برابر بی‌جوابی‌ها و نامعلومی‌هاست.

Read more

مارک تواین علیه شکسپیر/ حسادت یا سوء تفاهم؟

اشتباه تواین در این بود که تجربه خودش را مبنای قضاوت قرار می‌داد. او در سال‌های پایانی عمرش بخش زیادی از وقتش را صرف دیکته‌کردن خاطراتش کرده بود که تا آن زمان به ۴۵۰ هزار کلمه رسیده بود؛ بنابراین نمی‌توانست باور کند که شکسپیر هیچ نامه یا دست‌نوشته‌ای از خود بر جای نگذاشته باشد

Read more