Skip to content Skip to sidebar Skip to footer

اهالی ادبیات

تئوری تناقض براهنی

خدمات رضا براهنی به فرهنگ ایران را فراموش نخواهیم کرد. نقد زیر فقط مربوط به یک جستار اوست و قابل تعمیم به انبوه آثار پر‌ ارزش او نیست. نوشته زیر را در مجموعه جستارهایی که در سال 1391 با عنوان «نقد پلورالیستی» چاپ شد، به ناشر داده بودم و درست این بود که در همان…

Read more

نويسنده خوب هميشه تازه‌كار است / پای صحبت شهريار مندني‌پور

 این گفتگو گفت ‌و گو به مناسبت تجديد چاپ كتاب « ارواح شهرزاد» با شهريار مندني‌پور انجام شده و در آن صحبتهایی مطرح شده که با وجود گذشت چند سال بازخوانی اش همچنان خواندنی است

Read more

آلبر کامو و آثارش؛ از نگاه سوزان سانتاگ

نویسندگان بزرگ یا شوهرند یا عاشق. برخى نویسندگان فضیلت هاى موثر یک شوهر را به رخ مى کشند؛ قابل اعتماد بودن، معقول بودن، سخاوت، محجوبیت. نویسندگان دیگرى هستند که خصلت هاى یک عاشق را برمى تابند، یعنى خصلت هاى خوى زاد تا فضیلت اخلاقى را. پ

Read more

شهرنوش پارسی پور

نگاهي به چندلايگي انديشه و زبان در رمان‌هاي شهرنوش پارسي‌پور

شهرنوش پارسي‌پور در آغاز روزهاي تعطيل هفته‌اي كه در آن هستيم، در سانفرانسيسكو، ايالات متحده امريكا از دنيا رفت. او كه در سال ۱۳۲۴ در تهران به دنيا آمده بود، از همان سال‌هاي جواني به ادبيات و علوم انساني گرايش پيدا كرد.

Read more

امیل زولا و «ژرمینال» / مورخ سرمایه‌داری ارتجایی

روزنامه ۲۶ خرداد ۱۴۰۵ ۰۵:۱۰ به مناسبت تجدیدچاپ «ژرمینال» امیل زولا مورخ سرمایه‌داری ارتجاعی امیل زولا در سلسله رمان‌های روگن-‌ماکار که تاریخ موروثی و اجتماعی یک خانواده در دوران امپراتوری دوم نامیده شده، تصویری جزئی‌نگرانه از یک دوران پرتلاطم به دست داده است. اهمیت این مجموعه آثار زولا به حدی است که لوکاچ می‌گوید…

Read more

سوءتفاهمی به نام سلین / نویسنده و فاشیسم

نادر شهریوری (صدقی)   ژرژ استاینر در مقام متفکر و منتقد ادبی، یکی از چشمگیرترین تفاوت‌های میان فاشیسم و کمونیسم را در آثار بزرگ هنری می‌داند. او دراین‌باره می‌گوید که «هیچ اثر بزرگ هنری ملهم از فاشیسم نبوده است در حالی که در کمونیسم برعکس، یکی از قدرت‌های محوری در بهترین آثار جدید ادبی بوده…

Read more

شهرنوش پارسی‌پور؛ نوشتن علیه فراموشی

در ادبیات معاصر ایران، کمتر نویسنده‌ای را می‌توان یافت که زندگی و آثارش تا این اندازه در هم تنیده باشند؛ گویی هر صفحه از کتاب‌هایش ادامه فصل نانوشته‌ای از زندگی خودش است و هر تجربه زیسته، دیر یا زود راهی به داستان‌هایش پیدا کرده است.

Read more

شهرنوش پارسی پور

پای صحبت شهرنوش پارسی‏ پور: وقتی می نویسم احساس گناه می کنم!

شهرنوش پارسی‌پور از چهره‌های درخشان ادبیات معاصر فارسی‌ است‌.او‌ در 28 بـهمن 1324 در تـهران مـتولد شد. اوکه روز گذشته در هشتاد و یک سالگی با زندگی وداع کرد از زنان پیشرو و تاثیرگذار عرصه فرهنگ و ادب ایران بود، به همین مناسبت گفتگوی خواندنی او با فرزانه میلانی را بازخوانی می کنیم

Read more

فاكنر يا همينگوي؟

تاريخ تضمين چيزي نيست و گذشته چراغ راه آينده نخواهد بود. اين كشف مهم ويليام فاكنر در ادبيات است، او با اين كشف بر سادگي فكر و خوشبيني در كشور خويش فايق آمد. در داستان «نخل هاي وحشي» پزشك كارآموز و جواني به نام ويلبورن عاشق زني به نام شارلوت مي شود، زني كه از…

Read more

خوانشي از «عزاداران بَيَل» به مناسبت چهلمين سالروز درگذشت نويسنده

عزاداران بيل داستاني است كه در آن، عناصر انساني و مادي با مضامين ماورايي در هم آميخته‌اند. اين داستان با خلق فضايي خاص و استفاده از عناصري چون «زمان و مكان غير مشخص»، «استحاله» و «سرنوشت محتوم»، از مرزهاي جغرافيايي و تاريخي خود فراتر رفته و به اثري جهانشمول تبديل شده است.

Read more

مسیر الهام‌بخش لاسلو کراسناهورکایی

لاسلو کراسناهورکایی، نویسنده برجسته مجارستانی، که برنده امسال جایزه نوبل ادبیات شد از تجربه‌های تلخ زندگی در روستاهای مجارستان، مواجهه با خشونت و سختی‌ها، و تأثیر سفرهایش به شرق آسیا بر رمان‌هایش گفت و تأکید کرد که ماهیت جهان و نظام‌های اجتماعی همچنان تغییری نکرده و فقدان «فرهنگ فقر» بزرگ‌ترین خلأ جامعه امروز است.

Read more

نیما یوشیج ، آنگونه که بود!/ حمیدرضا امیدی‌سرور

نگاهی به «نیما یوشیج در یادداشت‌هایش» اثر ایرج پارسی‌نژاد حمیدرضا امیدی‌سرور درباره نیما یوشیج بسیار نوشته و گفته شده است. بخصوص درباره نقشی که در نوآوری و تجدد ادبی داشته است. شاعری نوگرا و پیشرو که عصیانش علیه قواعد و ساختارهای شعر کلاسیک و سنتی فارسی، از او چهره‌ای برجسته ساخته است. کسی که…

Read more

پیش‌بینی جهان آینده از نگاه ایزاک آسموف

در روزگاری که جهان در آستانه انفجار هسته‌ای می‌لرزید و آسمانِ نیویورک زیر پرچم‌های رنگین نمایشگاه جهانی آذین شده بود، نویسنده‌ای با نگاهی از پنجره نیم‌قرن بعد، آینده را دید و برایمان روایت کرد؛ آینده‌ای که نیمی از آن محقق شد، و نیمی دیگر هنوز در راه است

Read more

سفری به دنیای پر از رمز و راز گاستون لورو

در «ضیافت سردیس‌ها» گاستون لورو، خالق شاهکار «شبح اپرا»، با مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه رمزآلود، جنایی و روان‌شناختی، خواننده را به ضیافتی ادبی دعوت می‌کند؛ ضیافتی که هر سردیس آن روایتی از سرنوشت‌های انسانی، ترس‌های پنهان و رازهای ناگشوده است.

Read more

 به یاد مریم حسینیان، دو نگاه به «بانو گوزن»  

مریم حسینیان کار خود را با داستان کوتاه آغاز کرده و مجموعه داستان‌های «حتی هنوز هم دیر است» و «ماریا انگشت» حاصل قلم‌زدن‌های او در وادی داستان کوتاه‌ است. او سپس رمان‌نویسی را با «بهار برایم کاموا بیاور» شروع کرد که نامزد نهایی آخرین دوره جایزه گلشیری در بخش رمان اول شد و مورد توجه…

Read more

آلبر کامو به روایت سوزان سانتاگ

نویسندگان بزرگ یا شوهرند یا عاشق. برخى نویسندگان فضیلت هاى موثر یک شوهر را به رخ مى کشند؛ قابل اعتماد بودن، معقول بودن، سخاوت، محجوبیت. نویسندگان دیگرى هستند که خصلت هاى یک عاشق را برمى تابند، یعنى خصلت هاى خوى زاد تا فضیلت اخلاقى را.

Read more

بالزاک‌خوانی / نوشته ای از تئودور آدورنو

این مقاله ترجمه‌ای است از «Reading Balzac» که در جلد اول «یادداشت‌های ادبیات» منتشر شده است. این مقاله را باید در متن بحث‌های آدورنو، بلوخ، برشت، لوکاچ و البته بنیامین بر سر معنای رئالیسم و نسبت آن با مدرنیسم قرائت کرد. مقالات مذکور در کتاب «زیباشناسی و سیاست» منتشر شده، که متأسفانه ترجمه‌های فارسی آن…

Read more

چرا نسل جوان شیفته‌ داستایوفسکی است؟

در روزگاری که نسل جوان میان بحران‌های جهانی، سرخوردگی سیاسی و تهی‌شدگی معنوی سرگردان است، فیودور داستایوفسکی، نویسنده‌ای از قرن نوزدهم، بار دیگر به قهرمانی بی‌قرار برای فرزندان تردید تبدیل شده است.

Read more

زندگی و اندیشه آرتور کوستلر / جرج اُرول / عزت الله فولادوند

زندگی و اندیشه آرتور کوستلر جرج اُرول عزت الله فولادوند جرج‌ اُروِل‌ (۵۰ ـ ۱۹۰۳) نام‌ مستعار اریک‌ آرثر بلر، یکی‌ از نویسندگان‌ نامدار انگلیسی‌ در قرن‌ بیستم‌ بود. از او چند رمان‌ و بسیاری‌ مقاله‌ و نقد ادبی‌ همه‌ دارای‌ صبغه‌ اجتماعی‌ و انسانی‌ و اغلب‌ سیاسی‌ به‌ جا مانده‌ است‌.…

Read more

صادق هدایت؛ روز آخر / بهرام بیضایی

در عصر ابری دل ‌گرفته، وقتی صادق هدایت، نویسنده ی چهل‌وهشت ساله ی ایرانی مقیم موقت پاریس، به سوی خانه‌اش در محله هجدهم، کوچه ی شامپیونه، شماره ی ۳۷ مکرر می ‌رود، دو مرد را می ‌بیند که بیرون خانه‌اش منتظرش هستند. آن‌ها ازش می ‌پرسند که آیا از اداره ی پلیس می ‌آید و…

Read more

صادق چوبک؛ ناتورالیستِ تندرو یا راوی رنج‌های فراموش‌شدگان؟ 

نویسنده کتاب «همه‌چیز فرو می‌پاشد: زندگی و آثار صادق چوبک»: از منظر مضمونی، چوبک معمولاً به بخش‌هایی از جامعه می‌پردازد که کمتر دیده شده‌اند؛ او از لایه‌های پایین و فراموش‌شده جامعه می‌نویسد و آن‌چنان به این طبقات نزدیک می‌شود که گاه تصمیمات و رفتار شخصیت‌هایش حیرت‌انگیز و گاه هولناک به نظر می‌رسد.

Read more

نخستین پرده از تئاتر مدرن با قلم آخوندزاده بالا رفت

به مناسبت سالروز درگذشت میرزا فتحعلی آخوندزاده، پیشگام ادبیات نمایشی و روشنفکری ایران در قرن نوزدهم، این مطلب به بررسی زندگی، آثار و تأثیرگذاری او بر تئاتر و فرهنگ ایران اختصاص یافته است.

Read more

خانم دالووی در عصر ما!

در عصری که شبکه‌های اجتماعی ما را به نمایش دائمی «خود درونی» ترغیب می‌کنند، شخصیت‌های رمان ویرجینیا وولف بیش از هر زمان دیگری آشنا به نظر می‌رسند. اما آیا این سفر بی‌پایان به اعماق ذهن، که زمانی وعده رهایی می‌داد، امروز به نوعی اسارت مدرن بدل شده است؟

Read more

لودمیلا اولیتسکایا و «چادر سبز بزرگ»؛ ادبیات پادزهر تفکر استبدادی است

اولیتسکایا راوی تراژدی قرن بیست و وارث شایسته‌ی اسلاف خود در سرزمینِ غول‌های ادبی‌ست. سرزمینی که هیچگاه از میلِ خویش به داشتنِ نقش تعیین‌کننده درسیاست جهان چشم نپوشیده و این مداخله‌‌‌جویی را درون مرزهایش نیز به عرصه‌های مختلف از جمله هنر و ادبیات تعمیم داده‌است. آثار اولیتسکایا ازگذارِ تجربه و مشاهداتِ مستقیم یا غیر مستقیمِ…

Read more

پرواز بر فراز اسمانها؛ آنتوان دو سنت اگزوپری

آنتوان دو سنت اگزوپری فرزند سوم ژان دو سنت‌اگزوپری بود و در ۲۹ ژوئن سال ۱۹۰۰ در شهر لیون به دنیا آمد. پدر و مادر او اهل لیون نبودند و در آن شهر نیز سکونت نداشتند، بنابراین تولد آنتوان در لیون کاملاً اتّفاقی بود.

Read more

اخلاق سنت اگزوپری / یادی از خالق شازده کوچولو

«زمین بیش از هر کتابی از ما به ما می‌آموزد زیرا در برابر ما ایستادگی می‌کند، هرگاه بشر با مانع درگیر شود، توان خود را می‌آزماید».1 رمان «زمین انسان‌ها» با این جمله اگزوپری آغاز می‌شود، آنتوان سنت اگزوپری (1900-1944) از جمله کسانی است که از زمین می‌آموزد.

Read more

مالیخولیای کافکا / ویل ریس

کافکا دو سه ماه قبل از مرگش یکی از بهترین و غم‌انگیزترین داستان‌هایش را نوشت. در داستان «گودال»۱ جانوری تنها که به موش کور می‌ماند، زندگی‌اش را وقف ساختن خانه‌ای پیچیده در زیرزمین می‌کند تا از خودش در برابر موجودات دیگر دفاع کند.

Read more