برای بخشی از جامعه ایران، ۲۸ مرداد فقط سقوط یک دولت نبود؛ شکست یک امید بود. امیدی که در سالهای پس از شهریور ۱۳۲۰ و بهخصوص در جریان جنبش ملی شدن نفت شکل گرفته بود؛ امید به اینکه سیاست میتواند سرنوشت کشور را تغییر دهد و آیندهای متفاوت از گذشته بسازد. محمد مصدق و جبهه…
۲۸ مرداد و دکتر مصدق از پدیدههایی است که بهرغم هزینه و کوشش حکومت برای ارایه روایتی مسلط و تاثیرگذار از این رویداد، روان جمعی ایرانیان را تحت تاثیر قرار داده است، اما در فرآیند این تاثیرگذاری روندی کاملا متفاوت طی شده است. مصدق پس از شکست و زندان رفتن و حصر شدن و مرگش…
اگر تصمیم دارید اولین داستان خود را به نگارش دربیاورید، با اتو کروزه، استاد روانشناسی و مهارتهای نویسندگی در آلمان در کتاب «فن و هنر داستاننویسی یا چگونه زندگی را در زبان بیان کنیم» همراه شوید. اتو کروزه با تمرینهای ساده و کارآمد، مخاطب را آماده برای نوشتن اولین داستان میکند. کتاب در اولین فصل…
پس از خواندن «جبروت»، رمان تازه منتشرشده علیرضا جوانمرد، بیدرنگ به پروژهای فکر کردم که پیشتر درباره تطبیق «مسخ» کافکا و «ملکوت» بهرام صادقی برای پروژه درسی کافکاشناسی دانشگاه نوشته بودم. «جبروت» خود را آشکارا در گفتوگو با «ملکوت» معرفی میکند؛
كتاب «در جستوجوي صداي زنان در ادبيات» به روایت مترجم
چرا براي شناخت اين نويسنده انگليسي بايد به مقالات و جستارهايش بازگشت؟
سيدحسام فروزان
نام ويرجينيا وولف معمولا با رمانهايي چون «خانم دالووي»، «به سوي فانوس دريايي» و «امواج» گره خورده است؛ آثاري كه جايگاه او را در شمار مهمترين نويسندگان قرن بيستم تثبيت كردند…
روزنامه
۶ مرداد ۱۴۰۵ ۰۵:۰۰
جایگاه «فاوست» در سنت فکری چپ: به مناسبت انتشار ویراستی تازه از ترجمه این نمایشنامه
تراژدی مدرنیته و توسعه سرمایهداری
«فاوست» گوته فراتر از یک متن ادبی کلاسیک، جایگاهی محوری در اندیشه و فرهنگ مدرن غربی و بهخصوص سنت فکری چپ دارد. گوته از نویسندگان و شاعران مورد علاقه…
فیلم Obsession 2025 که با نام وسواس یا وسوسه نیز شناخته می شود، اثری در ژانر ترسناک، عاشقانه و هیجان انگیز است که در سال 2025 در آمریکا تولید شد. این فیلم یکی از پروژه های استودیوی Blumhouse Productions به شمار می رود شرکتی که طی سال های اخیر با تولید آثار کم هزینه اما…
بدون در میان آوردن هیچ صغرا و کبرایی بر آنایم که میان دو گونه برداشت از دستاوردهای هنری خطی استحکاماتی بکشیم، اگرچه دستکم از نظر ما جنگی فیزیکی در میان نیست. این خط فقط مشخصکنندهی مرزهای یک عقیده است در برابر دو گروه متضادالعمل که یکی تنها به درونمایه اهمیت قائل است حتا اگر این…
در بیست و ششمین سالگرد در گذشت شاملو فرصت را مناسب دیدیم یکی از نوشته های او را که در آن به زندگی و شعر فروغ فرخزاد می پردازد، بازخوانی کنیم.
اوديسه: او بسيار فراتر از چارچوب متعارف آثار «شمشير و صندل» حركت ميكند؛ آثاري كه معمولا پيرامون مرداني ميگردند كه در ميدان نبرد به دنبال افتخارند يا صرفا وظيفه خود را انجام ميدهند، در حالي كه همسران و مادران در انتظار بازگشت شوهران و پسرانشان به خانه ميمانند. نولان هومر را براي مخاطب امروز بازآفريني…
خدمات رضا براهنی به فرهنگ ایران را فراموش نخواهیم کرد. نقد زیر فقط مربوط به یک جستار اوست و قابل تعمیم به انبوه آثار پر ارزش او نیست. نوشته زیر را در مجموعه جستارهایی که در سال 1391 با عنوان «نقد پلورالیستی» چاپ شد، به ناشر داده بودم و درست این بود که در همان…
این گفتگو گفت و گو به مناسبت تجديد چاپ كتاب « ارواح شهرزاد» با شهريار مندنيپور انجام شده و در آن صحبتهایی مطرح شده که با وجود گذشت چند سال بازخوانی اش همچنان خواندنی است
شايد بشود گفت تصادف شبانه رماني است با نگاهي retroactive؛ يعني رماني كه در آن گذشته حقيقتا توسط حال، خلق، دگرگون و دستكاري ميشود. رماني كه به قول راوي در گذشتهاي نه چندان دور ميگذرد. هرچند ماجراي تصادف در همان هيجدهسالگي ذهن قهرمان رمان را با خود درگير ميكند، اما راوي در سنين ميانسالي است…
نویسندگان بزرگ یا شوهرند یا عاشق. برخى نویسندگان فضیلت هاى موثر یک شوهر را به رخ مى کشند؛ قابل اعتماد بودن، معقول بودن، سخاوت، محجوبیت. نویسندگان دیگرى هستند که خصلت هاى یک عاشق را برمى تابند، یعنى خصلت هاى خوى زاد تا فضیلت اخلاقى را. پ
ریموند دی. بُوآور
اگر قرار بود برای شایستهسالاری فرانسوی نمادی شاخص انتخاب شود، بیتردید آن نماد آلبر کامو بود. هنوز دو ساله نشده بود که پدرش در جنگ جهانی اول کشته شد، و او بهدست مادر و مادربزرگش در آپارتمانی بسیار کوچک، بدون لولهکشی، بدون سیستم گرمایش و بدون کتاب بزرگ شد. با این حال،…
شهرنوش پارسيپور در آغاز روزهاي تعطيل هفتهاي كه در آن هستيم، در سانفرانسيسكو، ايالات متحده امريكا از دنيا رفت. او كه در سال ۱۳۲۴ در تهران به دنيا آمده بود، از همان سالهاي جواني به ادبيات و علوم انساني گرايش پيدا كرد.
افشاي كيفيت زندگي
ارشك كياني
«و حاضرين در عمق وجودشان احساس رضايت دارند، از اينكه اوست كه مرده و ما كه زندهايم. نوعي فكر خاموش كه همواره مرگ براي خانه همسايه است.» «مرگ ايوان ايليچ» يكي از عميقترين واكاويهاي فلسفي در مورد مقوله مرگ است كه صحنهآرايي آن در آخرين دهههاي قرن نوزدهم «حدفاصل سالهاي…
روزنامه
۲۶ خرداد ۱۴۰۵ ۰۵:۱۰
به مناسبت تجدیدچاپ «ژرمینال» امیل زولا
مورخ سرمایهداری ارتجاعی
امیل زولا در سلسله رمانهای روگن-ماکار که تاریخ موروثی و اجتماعی یک خانواده در دوران امپراتوری دوم نامیده شده، تصویری جزئینگرانه از یک دوران پرتلاطم به دست داده است. اهمیت این مجموعه آثار زولا به حدی است که لوکاچ میگوید…
داستایفسکی با همان اولین داستانش یعنی «مردم فقیر» به شهرت رسید و این اثر اگرچه امروز جزء شاهکارهای او به شمار نمیرود اما داستانی است که نه فقط در میان آثار خود داستایفسکی بلکه در ادبیات روسی جایگاهی تاریخی و بااهمیت دارد.
نادر شهریوری (صدقی)
ژرژ استاینر در مقام متفکر و منتقد ادبی، یکی از چشمگیرترین تفاوتهای میان فاشیسم و کمونیسم را در آثار بزرگ هنری میداند. او دراینباره میگوید که «هیچ اثر بزرگ هنری ملهم از فاشیسم نبوده است در حالی که در کمونیسم برعکس، یکی از قدرتهای محوری در بهترین آثار جدید ادبی بوده…
در ادبیات معاصر ایران، کمتر نویسندهای را میتوان یافت که زندگی و آثارش تا این اندازه در هم تنیده باشند؛ گویی هر صفحه از کتابهایش ادامه فصل نانوشتهای از زندگی خودش است و هر تجربه زیسته، دیر یا زود راهی به داستانهایش پیدا کرده است.
شهرنوش پارسیپور از چهرههای درخشان ادبیات معاصر فارسی است.او در 28 بـهمن 1324 در تـهران مـتولد شد. اوکه روز گذشته در هشتاد و یک سالگی با زندگی وداع کرد از زنان پیشرو و تاثیرگذار عرصه فرهنگ و ادب ایران بود، به همین مناسبت گفتگوی خواندنی او با فرزانه میلانی را بازخوانی می کنیم
سينما، آنگاه كه دست در دست ادبيات ميگذارد، از قاب تصوير فراتر ميرود و به قلمرو حافظه و تامل پا ميگذارد. شاهكارهاي ادبي، انباشته از زيستِ انسان، تعارض، سكوت و فريادند؛ گنجينههايي كه اگر به درستي دستمايه فيلم شوند، روايت را از سطح حادثه به عمق معنا ميبرند.
بیشتر مخاطبان جورج اورول را با «۱۹۸۴» و «مزرعه حیوانات» میشناسند، اما این تنها بخش کوچکی از جهان ادبی اوست. اورول نویسندهای است که از استعمار در برمه تا فقر در لندن و جنگ داخلی اسپانیا را زیسته و روایت کرده است. این ۱۰ کتاب، تصویری کاملتر از او میسازند، نویسندهای که بیش از آنکه…
میلان کوندرا نویسندهای گوشهگیر بود، اما زمینه ناپدید شدن او به نظر نمیرسد به طور گسترده شناخته شده باشد. کتاب «پیدا کردن میلان کوندرا» که توسط خبرنگار سابق لوموند نوشته شده است، به بررسی نویسندهای میپردازد که «ناپدید شدن داوطلبانه» را انتخاب کرد و به طور دقیق تحلیل میکند که چرا او ناپدید شد.
درباره ماكتاب «درآمدي بر ژنتيك و فلسفه» (Genetics and Philosophy: An Introduction) نوشته پل گريفيتس و كارولا اشتوتس، اثري برجسته در حوزه فلسفه زيستشناسي است كه در سال ۲۰۱۳ توسط انتشارات دانشگاه كمبريج منتشر شده است. اين كتاب جلد چهارم از مجموعه «درآمدهاي كمبريج به فلسفه و زيستشناسي» به سردبيري مايكل روس است كه متاسفانه…
ليديا چوكوفسكايا يكي از مهمترين نويسندگان روس قرن بيستم است كه صداي انساني و ادبياش عليه سركوب و بيعدالتيهاي رژيم شوروي به گوش جهانيان رسيد. او در ۲۴ مارس ۱۹۰۷ در هلسينكي به دنيا آمد و تا سال ۱۹۹۶ زندگي كرد، زماني كه جهان تغييرات عظيم پس از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي را تجربه ميكرد.
هنگامی که خورخه ماریو پدرو بارگاس یوسا در ۱۳ آوریل ۲۰۲۵، در زادگاهش پرو، در ۸۹سالگی برای همیشه چشم از جهان فروبست، آپارتمان دنج او در خیابان «فلورا» در قلب مادرید، در سکوتی سنگین فرو رفت. او عادت داشت هر روز صبح از این آپارتمان که در گوشهای پنهان در نزدیکی پورتادلسول واقع شده بود،…
آن همت بلندی که یوسای پرکار نسل طلایی ادبیات آمریکای لاتین در سالهای پایانی عمرش، با علم به اینکه بیماریای لاعلاج دارد، از خود نشان میدهد، نوشتن رمانی است که از هر خودزندگینامهای درونیتر، شخصیتر و استعاریتر باشد، در عین حال بتواند زخمها و جفاهایی را که روح یک ملت بر خود دیده، کالبدشکافی کند.…
بیشتر نویسندگان برای دیده شدن سالها مینویسند و بارها شکست را تجربه میکنند، اما همیشه استثناهایی هم وجود دارند. «کشتن مرغ مقلد»، «کری»، «نام گل سرخ»، «ناطور دشت» و «تاریخچه پنهان» از جمله رمانهایی هستند که توانستند در همان نخستین گام، نویسندگانشان را به چهرههایی شناختهشده در جهان ادبیات تبدیل کنند.