رفتن به محتوا رفتن به نوار کناری رفتن به فوتر

از اقالیم دگر

مهدی بازرگان

یادِ مهدی بازرگان؛ اندر نمردن آن عاشق

این متن را بیست‌وهشت سال قبل نوشتم. عنوانش این بود: اندر نمردن آن عاشق. با شنیدن خبر درگذشت زنده‌یاد بازرگان، از هیاهوی کار و درس و غربت یکسره پرتاب شدم به دنیای روشن خاطراتی که زیسته بودم.

ادامه مطلب

آرامش دوستدار

آنگاه نیچه، اینک فیلسوف دین گریز/ علی‌محمد اسکندری‌جو

این رنج نامه رقیق را چنان آهسته بخوانیم مبادا بشکند شیشه “سکوت” نویسنده اندیشمند؛ در این هنگامه فرهنگی که بسیاری معنای فلسفه و هدف آن را به درستی نمی دانند و نمی خواهند هم بدانند اما می خوانیم که آرامش دوستدار “فیلسوف” ایران است

ادامه مطلب

تراژدی پس از مرگ سقراط/ نادر شهریوری (صدقی)

مرگ سقراط از مهم‌ترین وقایع تاریخی و نقطه شروعی در تاریخ ایده‌پردازی است. در مرگ‌طلبی سقراط آرمانی وجود دارد که همچون هر آرمانی باعث خوش‌بینی و برانگیختی است تا بدان اندازه که فرد خودانگیخته –آرمان‌خواه- می‌تواند بر مرگ فائق آید

ادامه مطلب

خویشاوندی فلسفه و ادبیات / علی محمد اسکندی‌جو

به درستی نمی دانم اگر قرار باشد فریدریش نیچه آلمانی و خالق “چنین گفت زرتشت” را فیلسوف بشناسیم، به این سیاق پس فیودور داستایفسکی روسی و آفریننده “جنایت و مکافات” را چه بخوانیم؟ آیا او را هم به مثابه یک فیلسوف بشناسیم یا اینکه صرفا وی  را یک داستان نویس بنامیم؟

ادامه مطلب

اسلاوی ژیژک: آنان که فریب نخورده‌اند بیشتر بر خطا هستند

به‌تازگی شاهد افول تدریجی اقتدار چیزی هستیم که لکان نامش را «دیگری بزرگ» نهاده بود، فضای مشترکی از ارزش‌های جمعی که در درون آن تفاوت‌ها و هویت‌های ما مجال رشد پیدا می‌کند. این پدیده اغلب به غلط به‌عنوان «عصر پساحقیقت» توصیف می‌شود

ادامه مطلب

اردشیر زاهدی به روایت مجید تفرشی

هوشنگ گلشیری، از مهم‌ترین داستان‌نویسان ایرانی است. او سال ۱۳۱۶ در اصفهان به دنیا آمد و سال ۷۹ در تهران از دنیا رفت. کارگاه‌های داستان‌خوانی گلشیری که در دهه ۶۰ پایه‌گذاری شد و تا نیمه دوم دهه ۷۰ هم ادامه یافت،

ادامه مطلب

یک مصاحبه منتشر نشده با گابریل گارسیا مارکز

این مصاحبه حاصل دو دیدار دوستانه «ریموند لزلی ویلیامز» با «گابریل گارسیا مارکز» است؛ ویلیامز اولین گفت‌وگوی خود را سال 1987 در خانه خالق «صد سال تنهایی»‌ انجام داد. او درباره این ملاقات نوشته است: در اولین دیداری که در ماه می به صورت گپی دوستانه صورت گرفت، مارکز چندین تصویر از کلمبیای قرن نوزدهم…

ادامه مطلب

صد فیلم محبوب تاریخ سینما (به انتخاب نشریه سینمایی هالیوود ریپورتر)

نشریه سینمایی هالیوود ریپورتر فهرستی از 100 فیلم محبوب تاریخ سینما را همراه با اطلاعات آماری قابل توجه منتشر کرده است که در این فهرست فیلم «پدرخوانده» ساخته مشهور «فرانسیس فورد کاپولا» در مکان اول دیده می‌شود.   2120 فعال مطرح در عرصه سینما با شرکت در نظرسنجی نشریه سینمایی هالیوود ریپورتر اقدام به معرفی 100 فیلم…

ادامه مطلب

فراز و فرودهای زندگی یک نویسنده؛ زندگی اسرارآمیز رومن گاری

99 سال از تولد رومن گاری نویسنده مشهور و پر اعجاب دنیای ادبیات می‌گذرد. نویسنده‌ای که در ایران او را بیشتر با خداحافظ گری کوپر می‌شناسند. به گواه بسیاری از منتقدین او یکی از عجیب و غریب‌ترین نویسنده‌ها و شاید دروغگوترین آنها در جهان باشد. دو یادداشتی که در ادامه مطلب می‌خوانید شما را با…

ادامه مطلب

هرتا مولر کجا هرتا مولر شد!/ مختصری در مورد حکومت دیکتاتوری نیکلای چائوشسکو

در روز کریسمس 1989، نیکلای چائوشسکو رئیس جمهور 22 سال گذشته رومانی، درست در مقابل ساختمانی که در آن خود و همسرش در محاکمه‌ای تقریبا یک ساعته به مرگ محکوم شده بودند، بر زمین زانو زد. کشورهای هم‌پیمان ورشو یکی پس از دیگری سقوط می‌کردند و نهایتا بهار به آغوش رومانی بازمی‌گشت. النا چائوشسکو همسر…

ادامه مطلب

ادبیات بر پرده نقره ای (۱): قتل های خیابان مورگ نوشته ادگار آن پو (ساخته روبر فلورِی)

 نگاهی به قتل های خیابان مورگ به کارگردانی روبر فلورِی/ 1932/ براساس داستانی به همین نام اثر ادگار آلن پو  قتل های خیابان مورگ به کارگردانی روبر فلورِی یکی دیگر از اقتباس های صورت گرفته از آثار ادگار آلن پو در ده سی میلادی است. در این فیلم بلا لوگوسی، لئون ایمز (در اینجا با…

ادامه مطلب

همه آنچه درباره خانه صادق هدایت می خواهید بدانید!

به یاد می آورم، بیست سال پیش زمانی که کار مطبوعاتی خود را با ماهنامه فرهنگ و سینما آغاز کردم خوشحال بودم از اینکه دفتر مجله جایی ست در نزدیک خانه پدری صادق هدایت و می‎توانم در نزدیک ترین جغرافیای مکانی او تنفس کنم؛ اما اولین دیدار من از این خانه  همه‎ی خوشحالی و امیدم…

ادامه مطلب

جامعه شناسی ‌موزیک توده در ایران

جامعه شناسی ‌موزیک در حقیقت رشته‌ای است که پس از تکامل روزافزون جامعه شناسی فرهنگ، ادبیات و معرفت، مکانی قابل بحث برای خود پیدا نموده است.ریشه‌ی این بخش جدید در جامعه شناسی‌ را می‌‌توان در فرهنگ [دوران جمهوری] «وایمار» جست. در محتوای فرهنگ آلمانی مابین دو جنگ است که روشنفکران مارکسیست آلمانی برای اولین بار…

ادامه مطلب

گفتگو با کمال تبریزی/ «طبقه حساس» بدون «تیزر» در صدر فروش است!

طبقه هسّاث (طبقه حساس)، فیلمی کمدی به کارگردانی کمال تبریزی، محصول سال ۱۳۹۲، جزو پنج فیلم اکران نوروزی بود که تا شامگاه 21 فروردین، فروش آن در تهران به دو میلیارد تومان رسیده است. تبریزی در این فیلم مجددا سراغ موضوعات روی لبه تیغ رفت که البته مثل همیشه مخالفانی هم داشت؛ به طوری که…

ادامه مطلب

خاطره امیر هوشنگ کاووسی از صادق هدایت در پاریس

...يكى از روزهاى سال 1950 كه براى كارى به سفارت رفته بودم در اتاق آقاى فريدون هويدا، وابسته مطبوعاتى، مرحومان پرويز ناتل خانلرى و صادق هدايت را ديدم، هويدا ضمن معرفى من گفت: كه آقاى كاوسى دانشجوى رشته سينما است. البته احتياجى به معرفى نبود، چه، در دبيرستان فيروز بهرام در سال چهارم و پنجم،…

ادامه مطلب

به یاد آلن رنه / حرف بزن خاطره

پشت ميز نشسته‌ام و اخبار ناراحت‌كننده را مي‌خوانم از كريمه گرفته تا مرگ آلن رنه؛ از صفحه كامپيوتر چشم برمي‌دارم و نگاهم به كتابي مي‌افتد: «سياست خاطره» اثر تاريخ‌نگاري به نام رائول هايبرگ. رنه كه در سال 1922 متولد شد، دوران جنگ را در پاريس اشغالي گذراند، آنجا بود كه به كلاس‌هاي بازيگري رفت و…

ادامه مطلب

تحلیل تطبیقی دو ترانه فرهاد مهراد: جمعه‌ها خون جای بارون می‌چکه

این مقاله تلاشی است برای مقایسه دو متن ادبی از منظر تاریخ و فرهنگ. متون بررسی شده دو ترانه ایرانی «جمعه» و «شبانه» هستند که توسط خوانندهٔ مشهور راک ایرانی، فرهاد مهراد به اجرا درآمده‌اند. ترانه نخست «جمعه»، توسط یکی از مشهور‌ترین ترانه‌سرایان ایرانی، شهیار قنبری در اوایل دههٔ ۱۹۷۰ نوشته و نخستین بار به…

ادامه مطلب

نصرت کریمی و صورتک هایش؛ نوشته ای از غلامحسین ساعدی

این نوشته  در سال 1358 در پانزدهمین شماره کتاب جمعه که به سردبیری اجمد شاملو منتشر می شد، به چاپ رسیده؛ همانگونه که در ابتدای نوشته آمده بهانه نگارش آن نمایش تازهٔ کارهای نصرت کریمی در انستیتو گوته، تهران بوده است. نصرت کریمی به حق از خلاق ترین بزرگان هنر این دیار بود که هیچگاه…

ادامه مطلب

سنت و تجدد ایرانی

پیدایش و پویش نخستین اندیشه‌ها و تکاپوهای تجددطلبانه در ایران عصر قاجار، از پیوند تنگاتنگی با اندیشه ترقی و اصلاحات در ایران برخوردار است. وجود حکومت استبداد مطلقه داخلی، افزایش نفوذ و سلطه استعمارگران خارجی در ایران، انباشت عقب‌ماندگی سیاسی، اقتصادی و اجتماعی و ناکارآمدی ساختار سنتی حکومت و جامعه به افزایش نارضایتی از وضع موجود…

ادامه مطلب

نقد و بررسی فیلم پنجاه قدم آخر (کیومرث پوراحمد)

پنجاه قدم آخر (کیومرث پوراحمد) مهرزاد دانش: فیلم شروع خوبی دارد. تا به حال در سینمای جنگی ایران، فیلم جدی درباره فرد غیرنظامی که قرار است مدتی محدود در جبهه ها حضور داشته باشد، ساخته نشده بود. این نوآوری آغاز فیلم پوراحمد را جذاب‌تر نشان می‌دهد و نکاتی همانند وسوسه اولیه مرد جوان، رابطه عاطفی…

ادامه مطلب

نقد و بررسی فیلم پنج­‌ستاره (مهشید افشارزاده)

پنج­‌ستاره (مهشید افشارزاده) مهرزاد دانش: فیلم با مقدمه‌ی طولانی‌اش درباره‌ی دانشگاه رفتن شخصیت اصلی‌اش شروع می‌شود؛ مقدمه‌ای که در آن از قطع برق موقع ثبت نام تا امضا کردن طومارهای اعتراضی علیه کیفیت پخت غذای دانشگاه و تا دختری که ظاهری غیر رسمی دارد و دنبال اعتراض و کفش پاشنه بلند و موسیقی بلند غربی…

ادامه مطلب

نقد و بررسی فیلم زندگی جای دیگری است (منوچهر هادی)

هومن داودی: وقتی فیلمی سراسر توش و توانش را بر شخصیت اصلی‌اش و درگیری‌های ذهنی او می‌گذارد و در نهایت، نه‌تنها تحول شخصیتی و کنش‌های شبه‌قهرمانانه‌ی او مجاب‌کننده نیست که حتی از همان یک‌سوم آغازین کاملاً قابل‌پیش‌بینی است، تمام پتانسیل‌ها و ارزش‌های بالقوه‌ی آن فیلم بر باد می‌رود. زندگی جای دیگری است شروع امیدوارکننده‌ای دارد…

ادامه مطلب

گفتگو با پری صابری/ از روزگار رفته ( خاطرات هنرمندان-۱)

برای کسانی که اهل تئا‌تر و هنر باشند نام پری صابری همراه است با نام «شمس پرنده»؛ نمایشنامه‌ای با کارگردانی و نویسندگی او که در تالار وحدت و سالن‌های بزرگ به روی صحنه رفت و افتخارات زیادی را برایش به همراه داشت. از این افتخارات همین بس که نشان ابن‌سینای یونسکو و بعد از آن…

ادامه مطلب

آخرین گفتگوی آلبر کامو

کامو به نقل از نیچه گفته بود: آن کس که طرح بزرگی در انداخته است باید با همان هم بزید. طرح بزرگ کامو نوشتن بود. نه نوشتن درباره جهان که از نظرش پیش‌بینی‌نشده و غیرقابل فهم بود بلکه نوشتن درباره انسان که گرچه او نیز غیرقابل درک اما لااقل ملموس بود. در روزهای پایانی عمرش…

ادامه مطلب

گفت‌وگو با سیمین غانم، خواننده موسیقی ایرانی

وقتی صحبت از موسیقی پاپ فاخر می شود، بی شک سیمین غانم از اولین نام هاست که در اذهان تداعی می شود. خواننده ای که با وجود همه محدودیت هایی که زنان برای خواندن در سالهای پس از انقلاب داشتند، ترجیح داد در ایران بماند در همین مجراهای تنگ قانونی که وجود داشت فعالیت کند.…

ادامه مطلب

سوپر من از کجا وارد زندگی ما شد؟!/ بیوگرافی یک اسطوره خیالی

از یك آدم شرور تا ابرقهرمان محبوب هومن داودی | ترجمه‌ها: رضا حسینی شخصیت سوپرمن كه امسال هم‌زمان با نمایش جدیدترین فیلمش مرد پولادین ۷۵ ساله شد، یكی از شخصیت‌های ممتاز و متمایز در میان ابرقهرمان‌ها است. او بر خلاف دیگر ابرقهرمان‌های كمیك‌بوكی وجهه‌ای انسانی كم‌تری دارد و با ضعف‌ها و تردیدهای بسیار كم‌تری دست‌وپنجه…

ادامه مطلب

نقد سایت «راجر ایبرت» بر فیلم «گذشته»

گادفری چشایر، منتقد سینمایی در نقدی که در سایت «راجر ایبرت» منتشر شده، درباره اصغر فرهادی می‌نویسد: «فرهادی با فیلم «جدایی نادر از سیمین» در سال 2011 بزرگ‌ترین موفقیت‌ بین‌المللی را برای سینمای ایران رقم زد. این فیلم با نمایش در سراسر جهان، جایزه‌های بی‌شماری به‌دست آورد که در بخش بهترین فیلم خارجی‌زبان اسکار به…

ادامه مطلب

نگاهی به نمایش «سالگشتگی» کار تازه امیررضا کوهستانی

سالگشتگی که چندی‌ست بر صحنه تالار شمس آمده، عملا خلق نمایشی جذاب از هیچ است، متکی بر ایده‌ای خلاقانه و بسیار ظریف و هنرمندانه بر اساس نمایشی دیگر از امیررضا کوهستانی- «رقص روی لیوان‌ها»- که 12سال پیش آن را در تالار مولوی اجرا کرده بود و متأسفانه آن را ندیدم. مثلا نسخه تصویری ضبط‌شده آن…

ادامه مطلب