رفتن به محتوا رفتن به نوار کناری رفتن به فوتر

اهالی ادبیات

اسماعیل کاداره و زمستان سخت

در میان رمان‎نویسان نیمه‎ی دوّم قرن بیستم، اسماعیل‎ کاداره که در یکی از کشورهای کوچک اروپای شرقی، [آلبانی‎]، پا به عرصه‎ی وجود گذاشته است چهره‎ای‎ مشخّص دارد. این تشخّص از آنجا ناشی می‎شود که‎ کاداره در نوشته‎های خود تنها به بیان داستان‎های‎ خیالی، شرح ماجراها، توصیف حالات روانی قهرمانان‎ داستان و روابط آنان با یکدیگر…

ادامه مطلب

نگاهی به زندگی و آثار آلبر کامو

روز چهارم‌ ژانویه‌ ۱۹۶۰ اتومبیلی‌ که‌ رهسپار پاریس‌ بود با درختی‌ تصادف‌ کرد و «آلبر کامو» در این‌ حادثه‌ جان‌ سپرد. خبر در تمام‌ دنیا پیچید و خیلی‌ها را به‌ یاد روزی‌ شیرین‌ در اکتبر ۱۹۵۷ انداخت‌، روزی‌ که‌ مطبوعات‌ با عناوین‌ درشت‌ خبر دادند که‌ جایزه‌ نوبل‌ در ادبیات‌ به‌ «آلبرکامو» جوان‌ترین‌ برنده‌ نوبل‌…

ادامه مطلب

مهمان ناخوانده در سینمای فارسی؛ حکایت ورود نخستین محصل سینما به وطن!

قلمی تند و بیانی صریح و بی تعارف داشت، همچنین نگاهی ایده‎آل‎گرا و سختگیر؛ از نخستین محصلان ایرانی مدرسه سینمایی ایدک در فرانسه بود، دوره‎ای را هم در دانشگاه سوربن گذرانده و مقطعی را هم به عنوان کار آموزی دستیاری فیلمسازان فرانسوی را کرده بود. با سینمای مترقی و پیشرو جهان آشنایی داشت و جالب…

ادامه مطلب

هوشنگ کاووسی، فیلمفارسی و نقد فیلم در ایران

با درگذشت دکتر هوشنک کاووسی، سینمای ایران یکی از قدیمی‌ترین و سر‌شناس‌ترین منتقدان سینمایی خود را از دست داد. هوشنگ کاووسی نوشتن درباره سینما را از سال ۱۳۳۲ در مجله ستاره سینما و نشریات دیگر آغاز کرد و به همراه منتقدانی چون روبرت اکهارت، هژیر داریوش، ماشاءالله ناظریان و سیامک پورزند از مؤسسان نخستین «انجمن…

ادامه مطلب

مبدع «فیلمفارسی» از میان ما رفت

امیرهوشنگ کاووسی، یکی از نخستین منتقدان سینمایی ایران، در تهران درگذشت. دکتر کاوسی طی شش دهه با نوشتن ده‌ها مقاله درباره فیلم و هنر سینما، در تکوین و ارتقای آگاهی سینمایی در ایران مؤثر بود. او به ویژه در انتقاد تند از «بی‌مایگی» و «ابتذالی» که در سالهای پیش از انقلاب، سینمای ایران را فرا…

ادامه مطلب

نگاهر به زندگی و آثار فرناندو پسوآ

«فرناندو پسوآ» در 13 ژوئن 1888 در لیسبون پرتغال به‌ دنیا آمد. پدر او منتقد پرشور موسیقی و کارمند دولت بود و مادر دانش‌آموخته‌اش خواندن و نوشتن را از نخستین سال‌های کودکی به او آموخت. او در پنج‌سالگی پدر و یک ماه پس از آن برادر کوچکش را از دست داد. دو سال بعد به…

ادامه مطلب

حاشیه‌ای درباره هوشنگ گلشیری و زیبایی‌شناسی زوال

شانزده خردادماه درگذشت هوشنگ گلشیری بود. که باوجود نبودن او تبدیل به پروسه‌ای از بازخوانی، نقد، یادآوری و تماشای امضای پررنگ او بود در ادبیات ایران. این فرآیند حضور و زندگی در ذهن نویسندگان جدید ایران به گلشیری وضعیتی چند سویه بخشید. از سویی، با حجمی از اقتدار روایی – زیبایی‌شناسانه روبه‌رو بودیم که سایه…

ادامه مطلب

هوشنگ گلشیری از زبان دیگران

سیمین دانشور: گلشیری با هیچ قدرتی مواضعه نکرد. به هیچ مقامی خود را نفروخت. هیچ‌گاه سر فرود نیاورد... می‌گفت: سیاست‌زدگی دنیا را از پشت عینک خاصی دیدن است و من می‌خواهم حتا پشت سرم را ببینم. وابستگی گلشیری تنها به آزادی و برداشت درست و نشان دادن نابسامانی‌ها بود. او در نوشتن داستان کوتاه…

ادامه مطلب

همه آنچه درباره هوشنگ گلشیری می خواهید بدانید!

هوشنگ گلشیری در سال 1316 به دنیا آمده، در احتمالی قریب به یین در روز 25 اسفند، نمی گویم اگر گلشیری زنده بود الان هفتاد و پنج ساله می شد، چون گلشیری زنده است و حی و حاضر نه فقط با آثارش که با شاگردانی که تربیت کرد و تاثیری که از خود بجای گذاشت…

ادامه مطلب

از چشم خواهر/ فراز و فرودهای زندگی سیمین دانشور

در آستانه‎ی نخستین سالگرد درگذشت سیمین دانشور، درخانه‌ی سیمین دانشور و جلال آل احمد، پای حرف‌های خواهرش (ویکتوریا دانشور) نشستیم که از سیمین گفت، از روز‌های کودکی و جوانی و کهنسالی‌ بانوی داستان ایران.  پیچ کوچه‌ی رهبری در دزاشیب را که رد می‌کنی، خانه‌ی آجری دونبشی نمایان می‎شود که دری چوبی و سبزرنگ دارد و هنوز…

ادامه مطلب

کوتاه و خواندنی درباره زندگی و آثار گابریل گارسیا مارکز

زندگی و نویسندگی شباهت‌های بسیاری دارند،‌ اما شاید جالب‌ترین آن‌ها را بتوان در زندگی گابوی کلمبیایی شاهد بود؛ ‌رمان‌نویسی که تمام عمرش را صرف سرازیر کردن رخدادهای دنیای اطرافش به کتاب‌های کاغذی کرد، اما اکنون در آستانه‌ی 86 سالگی سوژه‌ی قلم‌ بدستان شده؛ تیتر اول روزنامه‌ها را به خود اختصاص داده، کتاب زندگیش در دست…

ادامه مطلب

چهار چهره/ از محمد علی سپانلو

نوشته زیر نگاهی دارد گذرا به زندگی و آثار چهار نویسنده مهم که در دهه شصا میلادی توجه زیادی را به خود جلب کرده بودند. این نوشته ترجمه و نگارشی ست از محمد علی پ÷انلو شاعر نامدار این سالها که در ایام جوانی و در همکاری با مجله آرش دستی هم در ترجمه و نقد…

ادامه مطلب

مروری بر زندگی و آثار جیمز هادلی چیس؛ سلطان جنایت!

در میان نسل جوان امروز، شاید کمتر کسی جیمز‎ هادلی چیس (جیمز هادلی چیز) را بشناسد، حتی آنها که عادت دارند رمان‎های سرگرم‎کننده پلیسی هم بخوانند به ندرت اثری از جیمز هادلی چیس خوانده‎اند؛ اما چند دهه پیش از این وبه خصوص در میانه‎ی قرن بیستم، اوضاع کاملا متفاوت بود. جیمز هادلی چیز به عنوان…

ادامه مطلب

گفتگو با جهانگیر هدایت درباره صادق هدایت

متن زیر خلاصه ای ست از گفتگویی که بی بی سی با جهانگیر هدایت انجام داده، بخشهایی از این گفتگو به جایزه صادق هدایت می پرداخت که به دلیل گذشت زمان تازگی و موضوعیت خود را از دست داده بود و به همین دلیل حذف شد. بخش اصلی گفتگو که به وضعیت نشر کتابهای هدایت…

ادامه مطلب

خاطرات بزرگ علوی از گروه «ربعه»؛ هدایت، مسعود فرزاد و مجتبی مینوی

این را باید از بازی‎های روزگار فرض کنیم که نود و چند سال بعد از 28 بهمن 1281که صادق هدایت چشم به جهان گشود، در 28 بهمن 1375 دوست نزدیک او بزرگ علوی روی در نقاب خاک کشید و جشن تولد یکی مصادف شد با سالمرگ دیگری، ماجرای دوستی هدایت و بزرگ علوی را تقریبا…

ادامه مطلب

بزرگ علوی به روایت علی دهباشی

 آشنایی با آقابزرگ علوی با نامه‌نگاری آغاز شد و اولین دیدار پس از انقلاب در تهران اتفاق افتاد و در سال‌های بعد به طور متناوب در برلن و تهران ادامه یافت. دیدارهای ما بیشتر در برلن انجام شد. من از خانواده علوی با خواهر او خانم نجمی علوی هم رفت‌وآمد پیدا كردم. دكتر معصومه طرفه…

ادامه مطلب

ژرژ سیمنون چگونه می نوشت؟

برای ژرژ سیمنون نوشتن مانند کار یک کاراگاه است، با اولین سرنخ شروع می‌کند و جلو می‌رود و کم کم داستان شکل می‌گیرد. ژرژ ژوزف کریستین سیمنون در 12 فوریه سال 1903 در شهر لیژ بلژیک به دنیا آمد. پدرش دزیره در یک شرکت بیمه حسابدار بود. ژرژ در سال های 1908 تا 1914 در…

ادامه مطلب

نگاهی به زندگی و آثار ژرژ سیمنون؛ نویسنده ای با ۲۰۰ رمان!

“ژرژ سیمنون”  یکی از پرکارترین نویسندگان قرن بیستم است، نویسنده ای که  طی حیات هشتاد و شش ساله اش بیش از ۲۰۰ رمان و تعداد زیادی داستان کوتاه خلق کرد.  او خود هدفش از داستان نویسی را ” تلاش برای جستجوی انسان آنگونه که هست” عنوان می کرد و می گفت: ” آنچه من جستجوی…

ادامه مطلب

نگاهی جامعه شناختی به دنیای داستانی لئو تولستوی

تحول جامعه بورژوایی پس از انقلاب 1848 شرایط ذهنی امکان ظهور رئالیست را از بین برد. اگر این زوال را از دیدگاه ذهن نویسنده بررسی کنیم، در نخستین وهله مشاهده می‌کنیم که نویسندگان اروپایی در این دوره هرچه بیشتر به تماشاگران محض و بینندگان فرایند‌های اجتماعی تبدیل می‌گردند، درست برعکس رئالیست‌های پیشین که این فرایندها…

ادامه مطلب

نگاهی به آثار و جهان داستانی میلان کوندرا

فلسفه و ادبیات پیوند های نامرئی و جدایی ناپذیر با هم داشته و دارند و این پیوند ها زمانی پر رنگ و گاهی اوقات بسیار کم رنگ رخ می نمایند. همیشه هر نوشته ادبی حتی مبتذل ترین آنها در ذات خود مروج ایده و نظر خاصی می تواند باشد و چه بسا می توان گفت…

ادامه مطلب

نگاهی به زندگی و آثار خوان رولفو

خوان رولفو نویسنده‌ی حرفه‌ای نبود. حرفه‌ای به این معنی که کارش نوشتن باشد واز این راه گذران بکند. او به مشاغل متعدد روی آورد، از جمله کار کردن در اداره‌ی مهاجرت، بعد استخدام در کارخانه‌ی لاستیک‌سازی گودریچ و آنگاه استخدام در ادارات دیگر. روزنامه‌نگاری هم زندگی‌اش را تامین نمی‌کرد و کار دانشگاهی هم نداشت. رولفو…

ادامه مطلب

فئودور داستایفسکی؛ نویسنده‎ی رنج و محنت

«جنایت و مکافات» چرا نوشته شد و نویسنده در این کتاب چه رسالتی را می خواست بیان کند؟ برای پی بردن به سبب انتشار کتاب، نخست باید خود داستان‌سرا را شناخت. در میان نوابغ ادب روسیه، شاید هیچ‌یک به اندازه ی داستایفسکی رنج زندگی و محنت هستی را تحمل نکرد و سازگاری با همین درد…

ادامه مطلب

از روزگار رفته…(۱): دوئل ریموند چندلر و آلفرد هیچکاک!

«از روزگار رفته...» فصلی‎ست در «مد و مه»که به خاطرات و اتفاقات چالب و خواندنی دنیای هنر و ادبیات می‎پردازد؛ نکاتی که گاه کمتر بدان پرداخته شده! *** نویسندگان بزرگ اغلب از هالیود متنفر بودند! ویلیام فاکنر، ریموند چندلر از جمله آنها بودند که برای پول در هالیود کارکردند و همیشه هم از آن نفرت…

ادامه مطلب

زندگی من؛ نوشته ای از «آنا آخماتووا»

در 1889 سال تولد من، چالی چاپلین به دنیا آمد، سونات کرتروز1تولستوی منتشر شد، برج ایفل ساخته شد و هیتلر و ظاهرا الیوت هم دیده به جهان گشودند. در تابستان آن‎ سال فرانسویان صدمین سالگرد به آتش کشیدن باستیل را جشن گرفتند و در شب تولد من، 22 ژوئن، جشن چله تابستان برگزار می‎شود. نام…

ادامه مطلب

مروری بر زندگی و آثار پاتریشیا های اسمیت: خالق آقای ریپلی!

پاتریشیا های اسمیت، نویسنده داستان های معمایی و جنایی در سال ۱۹۲۱ در شهر تگزاس آمریكا متولد شد اما دوران كودكی او در نیویورك گذشت. پدر و مادرش هر دو از بازیگران فیلم های تبلیغاتی بوده و قبل از تولد او از هم جدا شده بودند. های اسمیت تا سن دوازده سالگی پدرش را ندید.…

ادامه مطلب

رضا سید حسینی: بهرام صادقی‎ و استعداد عجیب‎ داستان‎سازی او

اواسط دهه‎ی چهل بود. از فرانسه برگشته‎ بودم و دوباره سردبیری سخن را به عهده گرفته‎ بودم. هفته‎ای یک شب نویسنده‎های مجله‎ گردهم می‎آمدند. دکتر خانلری هم می‎آمد و درباره‎ی مطالب آن شماره بحث می‎شد. بهرام‎ صادقی هم می‎آمد اما مدتی بود که دیگر داستانی ننوشته بود. در یکی از آن روزها در کنار او نشستم و…

ادامه مطلب

بهرام صادقی: روح سرگردان خیابان‌های تاریک

 مهم‌ترین مضمون داستان‌های بهرام صادقی ذهنیت بازماندگان نسل بعد از کودتای ۲۸ مرداد است. آرمان‌ها از دست رفته، روشنفکران هزیمت کرده‌اند و عده‌ای از آن‌ها برای گذران زندگی کارمند شده‌اند. در همان حال لایه‌ اجتماعی تازه‌ای هم پدید آمده که از یک رفاه نسبی برخوردار است. حسن عابدینی در «صد سال داستان‌نویسی در ایران» می‌نویسد:…

ادامه مطلب

نگاهی به زندگی و آثار «برادران مارکس»

1 با نگاهی به گروه های کمدی در طول تاریخ سرگرمی و نمایش خواهیم دید که هیچ گروهی از نظر رفتارها و شوخیهای دیوانه وار و غریب نتوانسته است با خویشاوندان محبوب سینما، برادران مارکس، رقابت کند. زیرا از نظر آنها هیچ موضوعی ممنوع و غیر مجاز و هیچ شخصیتی مقدس به شمار نمی آمد…

ادامه مطلب

مروری بر زندگی و آثار میکی اسپلین: مایک هامر وارد می شود!

 «کسی‎که به اهمیت اسپلین عقیده نداشته باشد، بی‎شک ابله است!» گفتن این جمله درباره نویسنده‎ای که همواره به دلیل کیفیت آثارش از جنبه ادبی تحقیر شده؛ شاید عجیب به نظر برسد، اما وقتی توجه داشته باشیم که چنین اهمیتی، اشاره به کیفیت ادبی این آثار نداشته، بلکه ناظر است به جایگاه اسپلین (یا مایک هامر)…

ادامه مطلب

فراز و فرودهای زندگی ویلیام فاکنر

ویلیام فاکنر درحالی که از منظر یک مرد پنجاه و چند ساله به گذشته‎ نگاه می‎کرد به یکی از دوستان خود نوشت: “حالا برای اولین بار درمی‎یابم که از چه نعمت شگفت‎انگیزی برخوردار بودم: من که یک آدم‎ کاملا بی‎تحصیلات بودم و حتی دو تا همصحبت باسواد هم نداشتم چه‎ برسد به همصحبت اهل ادبیات،…

ادامه مطلب