رفتن به محتوا رفتن به نوار کناری رفتن به فوتر

نگاهی به «معجون عشق» اثر یوسف علیخانی

قريب به يكصد سال پيش زماني كه نويسندگان ايراني با آميختن شگردهاي رمان‎نويسي اروپايي با سنت‎هاي داستانگويي در ادبيات كلاسيك ايران، شروع به نوشتن رمانهاي فارسي كردند، تا چند دهه هنوز هيچ تصوري از آثار عامه‎پسند يا آثاري براي مخاطب خاص نداشتند. در آن سالها اغلب به رمان به عنوان اثري براي تذهيب اخلاق عمومي،…

ادامه مطلب

بین هدایت و جمال زاده چه گذشت؟ (بخش پایانی)

در بخش نخست اين مقاله‎ي خواندني به قياس ويژگي‎هاي شخصي و ذهني هدايت و جمالزاده پرداخته شد، در بخش پاياني آن نيز م.ف.فرزانه به نگاهي جزيي‎نگر و موشكافانه به نگاه جمال‎زاده نسبت به هدايت و همچنين احساس و تصوري كه نسبت به او داشته مي‎پردازد. در اين زمينه نيز علاوه بر اسناد  و مدارك دست…

ادامه مطلب

داستان آدینه (۳): «شهر فرنگ» نوشته ی ا. پرتواعظم

در بخش بازخواني داستان مي‎كوشيم در كنار داستانهاي نويسندگان مطرح، به ويژه از نوع ايراني‎اش، عنايت خاصي هم به نويسندگاني داشته باشيم كه كمتر شناخته شده و يا مهجور مانده‎اند، نويسندگاني كه در يك دوره‎ي كوتاه و يا بلند زماني داستانهايي را منتشر كرده‎اند و بعدها نيز از ياد رفته‎اند، و متاسفانه نسل جوان امروز…

ادامه مطلب

آیا ما چیزی به نام بازار سیاه کتاب داریم؟

سمساري يا بازار سياه كتاب/ بازار سياه كتاب برخلاف تصور برخي الزاما بازار فروش كتاب‌هاي دست دوم نيست. مغازه‌هاي فروش كتاب‌هاي دست دوم، از يك منظر حكم سمساري را دارند براي بازار كتاب. باتوجه به وجهه فرهنگي كتاب شايد چنين عنواني چندان خوشايند به‌نظر نرسد؛ اما مشابهت‌ها در اين ميان كم نيست. وقتي جاي فروشنده…

ادامه مطلب

بین هدایت و جمال زاده چه گذشت؟ (بخش اول)

م.ف.فرزانه درباره‎ي جمال‎زاده و هدايت دو نام آشناي تاريخ ادبيات معاصر، بسيار نوشته شده، اما مقاله حاضر كه به رابطه اين دو چهره شاخص مي‎پردازد، از آن جهت حايز اهميت و تازگي‎ست كه توسط كسي نوشته شده كه خود در جواني با هدايت از نزديك حشر و نشر داشته و اوضاع و احول جمال زاده…

ادامه مطلب

ماجرای لغو مجوز کتاب «مردگان باغ سبز»، از سیر تا پیاز!

در حوزه‎ي ادبيات روزهاي خبر سازي را پشت سر گذاشته‎ايم، صرف نظر از ماجراي جايزه‎ي نوبل ادبيات كه به يوسا رسيد، و با توجه  به جهت‎گيري‎هاي متقابل داخلي عده‎اي آن را حق مسلم او دانسته و برخي هم دستاورد نوكري امپرياليسم و تاختن به دولت‎ها امريكاي لاتين. مهمترين اتفاقات داخلي ادبيات يكي لغو مجوز «شاخ»…

ادامه مطلب

نگاهی به رمان «نگران نباش» اثر مهسا محبعلی

رمان «نگران نباش» نوشته مهسا محبعلی در طول یک‎سال به چاپ پنجم رسید و در طول همین مدت نیز توانست نگاه منتقدان را به خود جلب کند. داوران دهمین دوره جایزه منتقدان و مطبوعات آن را به‎عنوان بهترین رمان سال 1387 برگزیدند و همین نکته شاید بهانه‎ای باشد برای خیلی‎ها تا دوباره‎خوانی این اثر را…

ادامه مطلب

فن نویسندگی از نگاه ارنست همینگوی (بخش پایانی)

نوشتن تعدادي از بهترن رمانها و داستانهاي كوتاه تاريخ ادبيات داستاني، از همينگوي چهره‎اي يگانه ساخته است كه بي‎شك حرفهاي گفتني بسياري براي علاقمندان ادبيات داستاني مي‎تواند داشته باشد، حرف‎هايي كه در عين جذابيت آموزنده نيز هست، همچوم كلاس درسي كه استادش از بزرگترين نويسندگان دنياست. تاكنون دو قسمت از اين گفتگوي طولاني با همبنگوي…

ادامه مطلب

گشت و گذاری در وبسایت های ادبی(۳): آدم و حوا

مدخل: خوشبختانه از دو قسمت قبل اين پاورقي با استقبال بسيار خوبي همراه شد، استقبالي كه البته بيش از هرچيز به دليل كمك دوستاني بود كه با اين حركت همراهي كرده و آن را لينك دادند.  درواقع  اين كاري كه براي ايجاد يك همدلي و دوستي مشترك ميان ساكنان اين دهكده‎ي مجازي‎ست تا اندازه‎اي به…

ادامه مطلب

داستان‎نویسی به زبان ساده: تبارشناسی رمان

در گام نخست، به ريشه‎يابي واژه‎ي رمان و معادل‎هاي آن در زبان‎هاي انگليسي و غير انگليسي پرداختيم، در اين گام  پيش از پرداختن به تعاريف رمان، از آنجاكه در دوره‎هاي زماني گوناگون، رمان مصاديق متفاوتي داشته، جا دارد به تبار شناسي آن نيز توجهي داشته باشيم. به بيان ساده‎تر مي‎خواهيم مروري به گذشته داشته باشيم…

ادامه مطلب

فن نویسندگی از نگاه ارنست همینگوی (بخش دوم)

در دنياي امروز  جاي نويسندگاني در قد و قامت همينگوي به شدت خالي‎ست، از همين رو شايد به ندرت نويسنده‎اي را در اين سالها بتوان پيدا كرد كه حرف‎هايي خواندني و در خور اعتنا- آنهم با بياني به غايت ساده همچون حرفهاي همينگوي در گفتگوي حاضر- درباره نويسندگي و فن نوشتن بيان كند. گفتگويي كه…

ادامه مطلب

یاد و خاطره ی «کتابهای طلایی» انتشارات امیر کبیر

آن دسته از بچه‎هاي اهل كتابي كه دوران كودكي و نوجواني‎شان مصادف بود با سالهاي آغازين دهه چهل و يا دو دهه بعد از آن، احتمالا نه تنها كتابهاي طلايي را به‎خوبي به ياد دارند، بلكه خاطره دمخور بودن با اين كتابهاي دوست داشتني و جذاب، حالا جزو يادبود‎هاي نوستالژيك آنها از روزگار كودكي به…

ادامه مطلب

نگاهی دوباره به پدرو پارامو (بخش دوم)/ فریدون حیدری ملک‌میان

جين فرانکو در کتاب «فرهنگ نو آمريکاي لاتين» مي‌نويسد: «پدرو پارامو نشانه و مظهر مکزيکي است که امروزه از آن نشاني نيست و تنها در خاطره‌ها باقي مانده است. راوي داستان، يکي از فرزندان بي‌شمار پدرو پارامو (که به تعبيري همه مردم مکزيک فرزندان وي‌اند) در جست­وجوي پدر به دهکده کومالا مي‌رود اما در آن­جا…

ادامه مطلب

درباره «قاسم لاربن» و رمان «لات»

مدخل- اين نوشته درباره نويسنده‎اي‎ست كه انتشار رمان لات به قلم او در سال 1326، با استقبال نسبي همراه شد. مطالبي كه در تحسين اين رمان و البته رويكرد انتقادي و اجتماعي نويسنده درمطبوعات آن روزگار منتشر شد، شهرتي نسبي را نيز  براي قاسم لاربن، نويسنده اين رمان به همراه آورد، اما اين شهرت تداوم…

ادامه مطلب

نخستین دستگاه چاپ چگونه و توسط چه کسی وارد ایران شد؟

داستان چاپ و دایر شدن نخستین چاپخانه‎ها در ایران نیز حکایتی شنیدنی دارد. نخستین‎بار ظاهرا فرقه‎ای از کرملی‎های ارامنه در 1638 میلادی بودند که دستگاه چاپی برای خودشان در جلفای اصفهان دست‎وپا کردند و کتاب «زبور داوود» را به‎زبان و خط ارمنی در بیش از پانصد صفحه منتشر کردند. چنین امکانی برای اقلیت ارامنه آن…

ادامه مطلب

فن نویسندگی از نگاه ارنست همینگوی (بخش اول)

ارنست همينگوي بي نياز از معرفي‎ست، يكي از بزرگترين نويسندگان قرن بيستم امريكا و جهان كه مطلب حاضر متن كامل يكي از بهترين و معروف‎ترين گفتگوهاي اوست، گفتگويي كه در آن همينگوي درباره پروسه‎ي نوشتن،  نويسندگي، شگردهاي كارش و بسياري نكات جذاب و مهم در اين حوزه سخن مي‎گويد. گفتگويي كه براي علاقمندان ادبيات داستاني…

ادامه مطلب

نگاهی به مجموعه داستان «آویشن قشنگ نیست»، نوشته حامد اسماعیلیون

وقتی روی جلد کتاب «آویشن قشنگ نیست» اثر حامد اسماعیلیون و درست زیر عنوان کتاب، نوشته شده «مجموعه داستان»؛ وقتی جایزه هوشنگ گلشیری عنوان بهترین مجموعه داستان سال 1387 را به «آویشن قشنگ نیست» می‌دهد، دیگر بحث بر سر این‎که کتاب کوچک 47 صفحه‌ای اسماعیلیون مجموعه داستان است یا رمان یا داستان بلند، کمی مکرر…

ادامه مطلب

نگاهی به کتاب «طاهره طاهره ی عزیزم» (نامه های عاشقانه ی غلامحسن ساعدی)

خواندن نامه‎هاي عاشقانه ساعدي يك فرصت استثنايي‎ست، نه فقط به‎خاطر آن‎كه چهره‎اي تازه از «ساعدي‎عاشق» به ما نشان مي‎دهد، كسي كه از قضا داستانهايش، بيش از آن‎كه عاشقانه باشند، داراي مايه‎هاي سياسي و اجتماعي ‎هستند و هيچگاه بدين صفت بازتاب دهنده‎ي وجهه پررنگ و پنهان زندگي او كه حالا بر ما آشكارشده، نبوده‎اند. ساعدي آن‎جا…

ادامه مطلب

در حاشیه‎ی اهدای جایزه‎ی نوبل به «ماریو بارگاس یوسا»

1- هرچند كه پيش بيني‎اش از چند ماه پيش نه تنها دشوار نبود- كه لااقل در اين زمينه بديهي بود- اما جايزه‎ي نوبل امسال هم به‎دست صاحبش رسيد و باز هم سر ما بي‎كلاه ماند و حسرت نوبل ادبيات بردلمان. آنوفت ها كه آدمش را داشتيم، كسي كه از خيلي نوبل گرفته‎ها، يك سرو گردن…

ادامه مطلب

درحاشیه‎ی خبر لغو مجوز «شاخ» یا چگونه می‎توان از مس طلا ساخت؟

قبل از شروع بايد بگويم كه غرض از نوشتن اين مطلب، نه نقد سياست‎هاي وزارت ارشاد است و نه رد ضرورت مميزي؛ كه در اولي فاقد دانش و استعدادم و  دومي را هم براي اين كه عرف جامعه خدشه‎‎دار نشود، ناگزير مي‎پذيرم و البته در همه‎ي ممالك هم وجود دادد. به هر حال هركس با…

ادامه مطلب

داستان نویسی به زبان ساده: ریشه یابی واژه ی رمان

آيا شما علاقمند به ادبيات داستاني‎ هستيد؟ آيا شما در طول روز زماني را به خواندن رمان اختصاص مي‎دهيد؟ آيا شما مي‎خواهيد از شيوه‎ها و شگردهاي داستان‎نويسي آگاه شويد؟ اگر اين‎طور است و هنوز با تعاريف، عناصر، ويژگي‎ها و مترو معيارهايي ارزش‎گذاري يك اثر داستاني آشنايي نداريد،  جايي نرويد! درست آمده‎ايد اينجا همان‎جا‎يي‎ست كه پاسخ…

ادامه مطلب

گشت و گذاری در وب‎سایت‎های ادبی(۲): جامعه کهنه

مدخل: همانطور كه پيشبيني مي‎شد، اولين قسمت از اين پاورقي با استقبال بسيار خوبي همراه شد، استقبالي كه البته بيش از هرچيز به دليل كمك دوستاني بود كه لطف كرده و و اين مطلب را مورد حمايت حود قرار داده و آن را لينك دادند.  درواقع  اين كاري كه بچه‎هاي «مد و مه» انجام دادند،…

ادامه مطلب

نگاهی به «ماهی طلا» اثر ژان ماری گوستاو لوکلزیو

جايزه نوبل چه اعتبار گذشته‌ را داشته باشد يا نه، لااقل در حوزه ادبيات (به‌ويژه از نوع داستاني‌اش) زندگي نويسنده را از جنبه‎هاي گوناگون دگرگون مي‌كند و شهرتي فراگير و بسيار  برايش به همراه مي‌آورد كه كمتر از را نويسندگي مي‎توان به آن رسيد. زيرا برنده شدن در نوبل آن‌قدر كنجكاوي برمي‌انگيزد كه آثار آن…

ادامه مطلب

در آستانه‎ی اهدای جایزه نوبل ادبیات

اكنون بيش از يك قرن است كه از اهداي جايزه ادبي نوبل مي‎گذرد، اما هنوز هيچ شاعر يا نويسنده ايراني موفق به كسب اين جايزه‎ي مهم جهاني  نشده‎است. از زماني كه رنه سولي پرودوم، اديب فرانسوي نخستين جايزه‎ي نوبل را در سال 1901 از آن خود كرد، شاعران و نويسندگان كشورهاي ديگري نيز به آن…

ادامه مطلب

نگاهی به «دسامبر رئیس دانشکده» اثر سال بلو (ترجمه ی سهیل سمی)

بی‌راه نیست اگر سخنانم را با گفتاری از “ایوان کلیما” آغاز کنم که به نظرم روح آثارش تا حدی نزدیک به درونمایه‌ی “دسامبر رئیس جمهور” اثر “سال بلو” است. مخصوصا که فضای رمان “سال بلو” که از آن بیشتر خواهم گفت، با این گفته “کلیما” در مقاله‎ي روح پراگ هم‌خوانی زیادی دارد که می‌نویسد: «تاریخی…

ادامه مطلب

گفتگو با رضا امیرخانی؛ نویسنده و سفر

گفتگوي حاضر يكي از متفاوت ترين گفتگوها با اميرخاني ست،  چرا كه برخلاف بحث هاي رايج اينبار به ماجراي سفر و اهميت آن براي يك نويسنده پرداخته ايم و اميرخاني هم از آن بسيار استقبال كرد حتما خبر داريد كه تازه ترين كار اميرخاني هم يك سفرنامه است، سفرنامه اي با نام «جانستان كابل» كه…

ادامه مطلب

نگاهی به مجموعه داستان «سه‌شنبه قرقی» اثر فرزام شیرزادی

مجموعه داستان «سه‌شنبه قرقي» نوشته فرزام شيرزادي در برگيرنده يازده داستان كوتاه است. غير از دو داستان «بوي مرگ در جنگل» و «حكايتي ديگر» باقي داستان‌ها در فضاي كلان شهر تهران و حواشي‎آن اتفاق مي‌افتند، در اين داستان‌ها، پيدا و پنهان المان‌هاي شهر تهران و بازتاب  فضاي حاكم بر آن، در زندگي ساكنان  اين شهر…

ادامه مطلب

نگاهی به «آن‌جا که پنچرگیری‌ها تمام می‌شوند» اثر حامد حبیبی

مجموعه داستان «آن‌جا كه پنچرگيري‌ها تمام مي‌شوند» نوشته حامد حبيبي از ٩ قصه تشكيل شده است. كتاب به سال 1387 منتشر شده، توسط نشر ققنوس و در ١١٨ صفحه. حبيبي زمان انتشار اين كتاب، ٣٠ ساله بوده. او متولد سال 1357 است. «ماه و مس» اولين كتاب اوست و «آن‌جا كه پنچرگيري‌ها تمام مي‌شوند» دومين…

ادامه مطلب

هر متنی که حادثه‎ای را روایت کند داستان نیست!

شكي نيست هر داستاني از روايتي برخوردارد و روايت خود اصطلاحي عام است كه شيوه  و قالب بازگويي ماجراهاي (يا مضمون) آن داستان بشماار مي‎رود. روايت در هرآنچه بدين صفت ماجرايي را (داراي شخصيت و حادثه) براي مخاطب بازگو مي‎كند، وجود دارد.  اما آيا هر روايتي كه به شرح ماجرايي مي‎پردازد، داستان است يا اينكه…

ادامه مطلب

گشت و گذاری در سایت ها و وبلاگ های ادبی (۱): دوشنبه

مي‎خواهم براي‎تان قصه بگويم، قصه‎اي  مثل پاورقي‎هايي كه در روزگار قديم، هرنشريه براي جذب مخاطب چندتايي از آنها داشت  و مخاطبان سريال‎وار آنها را دنبال مي‎كردند، شما هم مي توانيد اين داستان را سريال وار در «مد و مه» دنبال كنيد. قصه‎ي ما در هيچ يك از گونه‎هاي رايج داستان‎نويسي جاي نمي‎گجد، هرچند كه شايد…

ادامه مطلب