رفتن به محتوا رفتن به نوار کناری رفتن به فوتر

نخستین دستگاه چاپ چگونه و توسط چه کسی وارد ایران شد؟

داستان چاپ و دایر شدن نخستین چاپخانه‎ها در ایران نیز حکایتی شنیدنی دارد. نخستین‎بار ظاهرا فرقه‎ای از کرملی‎های ارامنه در 1638 میلادی بودند که دستگاه چاپی برای خودشان در جلفای اصفهان دست‎وپا کردند و کتاب «زبور داوود» را به‎زبان و خط ارمنی در بیش از پانصد صفحه منتشر کردند. چنین امکانی برای اقلیت ارامنه آن…

ادامه مطلب

فن نویسندگی از نگاه ارنست همینگوی (بخش اول)

ارنست همينگوي بي نياز از معرفي‎ست، يكي از بزرگترين نويسندگان قرن بيستم امريكا و جهان كه مطلب حاضر متن كامل يكي از بهترين و معروف‎ترين گفتگوهاي اوست، گفتگويي كه در آن همينگوي درباره پروسه‎ي نوشتن،  نويسندگي، شگردهاي كارش و بسياري نكات جذاب و مهم در اين حوزه سخن مي‎گويد. گفتگويي كه براي علاقمندان ادبيات داستاني…

ادامه مطلب

نگاهی به مجموعه داستان «آویشن قشنگ نیست»، نوشته حامد اسماعیلیون

وقتی روی جلد کتاب «آویشن قشنگ نیست» اثر حامد اسماعیلیون و درست زیر عنوان کتاب، نوشته شده «مجموعه داستان»؛ وقتی جایزه هوشنگ گلشیری عنوان بهترین مجموعه داستان سال 1387 را به «آویشن قشنگ نیست» می‌دهد، دیگر بحث بر سر این‎که کتاب کوچک 47 صفحه‌ای اسماعیلیون مجموعه داستان است یا رمان یا داستان بلند، کمی مکرر…

ادامه مطلب

نگاهی به کتاب «طاهره طاهره ی عزیزم» (نامه های عاشقانه ی غلامحسن ساعدی)

خواندن نامه‎هاي عاشقانه ساعدي يك فرصت استثنايي‎ست، نه فقط به‎خاطر آن‎كه چهره‎اي تازه از «ساعدي‎عاشق» به ما نشان مي‎دهد، كسي كه از قضا داستانهايش، بيش از آن‎كه عاشقانه باشند، داراي مايه‎هاي سياسي و اجتماعي ‎هستند و هيچگاه بدين صفت بازتاب دهنده‎ي وجهه پررنگ و پنهان زندگي او كه حالا بر ما آشكارشده، نبوده‎اند. ساعدي آن‎جا…

ادامه مطلب

در حاشیه‎ی اهدای جایزه‎ی نوبل به «ماریو بارگاس یوسا»

1- هرچند كه پيش بيني‎اش از چند ماه پيش نه تنها دشوار نبود- كه لااقل در اين زمينه بديهي بود- اما جايزه‎ي نوبل امسال هم به‎دست صاحبش رسيد و باز هم سر ما بي‎كلاه ماند و حسرت نوبل ادبيات بردلمان. آنوفت ها كه آدمش را داشتيم، كسي كه از خيلي نوبل گرفته‎ها، يك سرو گردن…

ادامه مطلب

درحاشیه‎ی خبر لغو مجوز «شاخ» یا چگونه می‎توان از مس طلا ساخت؟

قبل از شروع بايد بگويم كه غرض از نوشتن اين مطلب، نه نقد سياست‎هاي وزارت ارشاد است و نه رد ضرورت مميزي؛ كه در اولي فاقد دانش و استعدادم و  دومي را هم براي اين كه عرف جامعه خدشه‎‎دار نشود، ناگزير مي‎پذيرم و البته در همه‎ي ممالك هم وجود دادد. به هر حال هركس با…

ادامه مطلب

داستان نویسی به زبان ساده: ریشه یابی واژه ی رمان

آيا شما علاقمند به ادبيات داستاني‎ هستيد؟ آيا شما در طول روز زماني را به خواندن رمان اختصاص مي‎دهيد؟ آيا شما مي‎خواهيد از شيوه‎ها و شگردهاي داستان‎نويسي آگاه شويد؟ اگر اين‎طور است و هنوز با تعاريف، عناصر، ويژگي‎ها و مترو معيارهايي ارزش‎گذاري يك اثر داستاني آشنايي نداريد،  جايي نرويد! درست آمده‎ايد اينجا همان‎جا‎يي‎ست كه پاسخ…

ادامه مطلب

گشت و گذاری در وب‎سایت‎های ادبی(۲): جامعه کهنه

مدخل: همانطور كه پيشبيني مي‎شد، اولين قسمت از اين پاورقي با استقبال بسيار خوبي همراه شد، استقبالي كه البته بيش از هرچيز به دليل كمك دوستاني بود كه لطف كرده و و اين مطلب را مورد حمايت حود قرار داده و آن را لينك دادند.  درواقع  اين كاري كه بچه‎هاي «مد و مه» انجام دادند،…

ادامه مطلب

نگاهی به «ماهی طلا» اثر ژان ماری گوستاو لوکلزیو

جايزه نوبل چه اعتبار گذشته‌ را داشته باشد يا نه، لااقل در حوزه ادبيات (به‌ويژه از نوع داستاني‌اش) زندگي نويسنده را از جنبه‎هاي گوناگون دگرگون مي‌كند و شهرتي فراگير و بسيار  برايش به همراه مي‌آورد كه كمتر از را نويسندگي مي‎توان به آن رسيد. زيرا برنده شدن در نوبل آن‌قدر كنجكاوي برمي‌انگيزد كه آثار آن…

ادامه مطلب

در آستانه‎ی اهدای جایزه نوبل ادبیات

اكنون بيش از يك قرن است كه از اهداي جايزه ادبي نوبل مي‎گذرد، اما هنوز هيچ شاعر يا نويسنده ايراني موفق به كسب اين جايزه‎ي مهم جهاني  نشده‎است. از زماني كه رنه سولي پرودوم، اديب فرانسوي نخستين جايزه‎ي نوبل را در سال 1901 از آن خود كرد، شاعران و نويسندگان كشورهاي ديگري نيز به آن…

ادامه مطلب

نگاهی به «دسامبر رئیس دانشکده» اثر سال بلو (ترجمه ی سهیل سمی)

بی‌راه نیست اگر سخنانم را با گفتاری از “ایوان کلیما” آغاز کنم که به نظرم روح آثارش تا حدی نزدیک به درونمایه‌ی “دسامبر رئیس جمهور” اثر “سال بلو” است. مخصوصا که فضای رمان “سال بلو” که از آن بیشتر خواهم گفت، با این گفته “کلیما” در مقاله‎ي روح پراگ هم‌خوانی زیادی دارد که می‌نویسد: «تاریخی…

ادامه مطلب

گفتگو با رضا امیرخانی؛ نویسنده و سفر

گفتگوي حاضر يكي از متفاوت ترين گفتگوها با اميرخاني ست،  چرا كه برخلاف بحث هاي رايج اينبار به ماجراي سفر و اهميت آن براي يك نويسنده پرداخته ايم و اميرخاني هم از آن بسيار استقبال كرد حتما خبر داريد كه تازه ترين كار اميرخاني هم يك سفرنامه است، سفرنامه اي با نام «جانستان كابل» كه…

ادامه مطلب

نگاهی به مجموعه داستان «سه‌شنبه قرقی» اثر فرزام شیرزادی

مجموعه داستان «سه‌شنبه قرقي» نوشته فرزام شيرزادي در برگيرنده يازده داستان كوتاه است. غير از دو داستان «بوي مرگ در جنگل» و «حكايتي ديگر» باقي داستان‌ها در فضاي كلان شهر تهران و حواشي‎آن اتفاق مي‌افتند، در اين داستان‌ها، پيدا و پنهان المان‌هاي شهر تهران و بازتاب  فضاي حاكم بر آن، در زندگي ساكنان  اين شهر…

ادامه مطلب

نگاهی به «آن‌جا که پنچرگیری‌ها تمام می‌شوند» اثر حامد حبیبی

مجموعه داستان «آن‌جا كه پنچرگيري‌ها تمام مي‌شوند» نوشته حامد حبيبي از ٩ قصه تشكيل شده است. كتاب به سال 1387 منتشر شده، توسط نشر ققنوس و در ١١٨ صفحه. حبيبي زمان انتشار اين كتاب، ٣٠ ساله بوده. او متولد سال 1357 است. «ماه و مس» اولين كتاب اوست و «آن‌جا كه پنچرگيري‌ها تمام مي‌شوند» دومين…

ادامه مطلب

هر متنی که حادثه‎ای را روایت کند داستان نیست!

شكي نيست هر داستاني از روايتي برخوردارد و روايت خود اصطلاحي عام است كه شيوه  و قالب بازگويي ماجراهاي (يا مضمون) آن داستان بشماار مي‎رود. روايت در هرآنچه بدين صفت ماجرايي را (داراي شخصيت و حادثه) براي مخاطب بازگو مي‎كند، وجود دارد.  اما آيا هر روايتي كه به شرح ماجرايي مي‎پردازد، داستان است يا اينكه…

ادامه مطلب

گشت و گذاری در سایت ها و وبلاگ های ادبی (۱): دوشنبه

مي‎خواهم براي‎تان قصه بگويم، قصه‎اي  مثل پاورقي‎هايي كه در روزگار قديم، هرنشريه براي جذب مخاطب چندتايي از آنها داشت  و مخاطبان سريال‎وار آنها را دنبال مي‎كردند، شما هم مي توانيد اين داستان را سريال وار در «مد و مه» دنبال كنيد. قصه‎ي ما در هيچ يك از گونه‎هاي رايج داستان‎نويسي جاي نمي‎گجد، هرچند كه شايد…

ادامه مطلب

مقدمه ای موجز بر کلیت و گستره داستان‌های مصطفی جمشیدی/ فریدون حیدری ملک‌میان

شاید فروتنی صفت مشخصه برخی از نویسندگان باشد؛ البته در اخلاق و منش و نه هرگز در فضای ضرورتا بی­ رحم و بی­ اعتنای داستان و هنگامه داستان ­پردازی که لاجرم جسارت محض می­ طلبد. به هر حال، به استناد شرح و معرفی مختصر و مندرج در ابتدا یا انتهای برخی از آثار مصطفی جمشیدی…

ادامه مطلب

هر روز در «مد و مه» با یک (یا دو ) پست تازه درانتظار شما عزیزانیم…

در جمع كوچكي كه ارتباطي مستمر با «مد و مه» دارند، قرار بر اين گذاشته شد كه در آخر هر هفته يك يادداشت كوتاه داشته باشيم كه در آن صميمانه با مخاطبان احتمالي اين دفتر سخن بگوييم. ياداشتي كه در آن مي‎توان از نكات گوناگوني سخن گفت، از آنچه مي‎كوشيم در «مد و مه» به…

ادامه مطلب

نگاهی به «مرگ همین دور و برهاست» ترجمه سحر قدیمی

تا سه چهار دهه پيش، ادبيات پليسي و جنايي يكي از گونه‎هاي بسيار پرمخاطب در ميان علاقمندان ادبيات داستاني در ايران بود و  نه تنها ناشراني به صورت متمركز به چاپ چنين آثاري مي‎پرداختند، بلكه در ميان پاورقي‎هاي داستاني -كه انتشار آنها در نشريات رونق بسيار داشت- گونه جنايي و پليسي از سهم ويژه‎اي برخوردار…

ادامه مطلب

نگاهی به رمان «هرگز ترکم نکن» اثر کازو ایشی گورو

ادبيات داستاني ‎ژاپن در طول دهه‎هاي اخير بسيار باليده و درخشيده و راه به خطا نبرده‎ايم اگر بگوييم در روزگاري كه كشورهاي صاحب ادبيات اروپايي و امريكا ازآن فروغ گذشته دور افتاده‎اند؛  نويسندگان ژاپني هم به مانند نويسندگان امريكاي لاتين در عرصه‎هاي جهاني نظرها را به خود جلب ‎كرده‎اند. حالا ديگر سياهه‎  نويسندگان معتبر و…

ادامه مطلب

تأملاتی درباره ی ادبیات و سینما؛ یادداشتی از مسعود کیمیایی

از مسعودكيميايي، نويسنده و فيلمساز بزرگ و جريان‎ساز اين ديار خواستيم براي ما از ادبيات بنويسد و سرانجام بعد از پيگيري‎هاي مكرر(كه شرحش را در انتهاي نوشته‎ي او آورده‎ام) پذيرفت و نوشت، يادداشتي كه حكايت از دغدغه‎ها و جان و جهان اين هنرمند ستيهنده دارد، در روزگاري كه بسياري عقيده دارند دوران خلق شاهكارهاي ادبي…

ادامه مطلب

نگاهی به «روز هزار ساعت دارد» اثر فریدون حیدری ملک میان

ايستاده­ اي ميان جنگل  چُپُشته ومي‌خواهي شول بزني لاچمه را، تا بيايد و پلنگي كه بر سر كاشانه ­ات هوار شده ناكار كند با پيشا شاخش. مگر مردمان بياسايند يك چند دراين سپنج كژمدار. صدا بازمي‌گردد در فرياد زني:  كه به چه كار امده اي ؟ به چه خيالي؟ ـ به خيال سرانديب. ـ به…

ادامه مطلب

چه کسی نخستین داستان کوتاه فارسی را نوشت؟

بسياري از ما تصور مي‎كنيم اين محمدعلي جمالزاده بود كه نخستين داستان‎هاي كوتاه به زبان فارسي (روزنامه كاوه-1300ش) نوشته‎است. اما بايد بدانيم كه پيش از او نيز چهره‎هاي ديگري در اين زمينه تجربه‎هايي داشته‎اند كه در روزنامه‎هاي سالهاي مشروطه و حتي پيش از آن مي‎توان آنها را سراغ گرفت. و ظاهرا اعطاي لقب پدر داستان…

ادامه مطلب

نگاهی به «مرغ عشق های همسایه ی روبه رویی» اثر فرشته نوبخت

سالها پيش  فروغ فرخ‎زاد دريك گفتگوي راديويي با ايرج گرگين، وقتي با اين پرسش روبرو شد كه : يكي از خصوصيات شعر شما زنانه بودنش است‎. نظر شما چيه؟ در جواب گفت: اگر شعر من همانطور كه شما گفتيد ، يك مقدار حالت زنانه دارد، خوب اين خيلي طبيعي است كه به علت زن بودنم…

ادامه مطلب

یادداشتی برای آنها که به طولانی نوشتن عادت دارند

غرض اينكه حقير دستم به كوتاه نوشتن نمي‎رود، هرچه نيت مي‎كنم كوتاه بنويسم سر آخر طولاني از كار در مي‎آيد. كوتاه نوشتن خودش هنر است، البته نه اين كوتاه‎نويسي‎ها كه در فضاي وب‎نويسي رايج است و طرف در چند جمله خيلي راحت و خودماني اعلام نظر مي‎كند كه فلان كتاب خوب است، بهمان كتاب بد…

ادامه مطلب

نگاهی به «فرهنگ زبانزدها» تألیف «غلامحسین صدری افشار»

اگر داستان نويس هستيد يا فيلمنامه و نمايشنامه مي‎نويسيد يك جلد از اين كتاب را براي خودتان بخريد! بي شك همه ما به كرات با جمله‎هايي روبه‌رو شده‌ايم كه توسط اشخاص مختلف (به‌صورت مكتوب يا شفاهي) مورد استفاده قرار مي‎گيرند و دلالت‎هاي معنايي و كاربرد آنها نيز روشن است.  براي نمونه: انصافتو (دركنايه به بي‌انصافي مخاطب)،…

ادامه مطلب

عناصری که هر داستان نویس باید بشناسد!

عناصر اساسي داستان و مفاهيم بنيادين داستان كدام است؟ و  معناي هريك چيست؟ بر كدام عمل دلالت دارد؟ و چه ظرفيت‎هايي را در روايت داستان در اختيار نويسنده مي‎گذارند؟ اگر مي‎خواهيد پاسخ اين سوال‎ها را دريابيد، متن زير بسيار راه گشاست. سياهه‎اي از واژه‎هايي كه بر عناصر كليدي سازنده‎ي داستان دلالت دارند و يا از…

ادامه مطلب

گفتگویی منتشر نشده با مسعود کیمیایی، روایتی از روزگار جوانی

گفتگو با مسعود كيميايي از آن فرصتهايي است كه به سختي دست مي‎آيد، بايد صبر، حوصله و پشتكار زيادي داشت و اين جز با علاقه و احترام به سينماي او ميسر نمي‎شود. كيميايي اغلب با كساني گفتگو مي كند كه طرف اعتمادش باشند، در غير اين صورت چند جلسه‎اي بايد رفت و…

ادامه مطلب

نگاهی به «تهران در بعد از ظهر» اثر مصطفی مستور

تمام آن نويسندگاني كه ادعا دارند براي مخاطب مي‎نويسند و جذب خواننده برايشان اصلي‎ترين شرط محسوب مي‎شود، بعيد است بواسطه‎ي چنين  موفقيت‎هايي تمايل و علاقه‎اي به ماندگاري آثارشان نداشته باشند، آثارمستور نيز باوجود تمام  موفقيت‎هايش اگر بخواهند از ماندگار شوند، نيازمند ويژگي‎هايي هستند كه آنها را سربلند از محك زمان بيرون آورد، ويژگي هايي كه…

ادامه مطلب

سیری در داستان های عامه پسند(۱): کورس بابایی و امشب اشکی می ریزد

«امشب اشكي مي‌ريزد» از معروف‎ترين رمان‌هاي عامه‌پسند دهه‎ي‎پاياني حكومت پهلوي بود، رماني كه اين بخت را پيدا كرد كه عمري طولاني‎تر از عمر متعارف رمانهاي عامه‎پسند هم رديف خود داشتهباشد. به اين ترتيب كه در سال‎هاي پس از انقلاب نيز خوانندگان بسيار داشت و تا يك دهه پيش از اين نيز نسخه‎هاي چاپ غير مجاز…

ادامه مطلب