رفتن به محتوا رفتن به نوار کناری رفتن به فوتر

برچسب: تاریخ سینمای ایران

اشاعه و پذیرش سینما در جامعه و فرهنگ ایران (۱۳۵۷-۱۲۸۳ ) / پرویز اجلالی

این مقاله برسر آن است که تحلیلی از معرفی و گسترش سینما، همچون یک نهاد فراغتی، صنعت فرهنگی و هنر ملی در جامعه و فرهنگ ایران ارائه کند. نخستین مکان نمایش فیلم برای عموم در تهران در ۱۲۸۳ (۱۹۰۴) دو سال پیش از صدور فرمان مشروطیت افتتاح شد. در آن زمان جامعه ایران عمدتاً جامعه‌ای…

ادامه مطلب

تصویر یک دوران را می‌سازد / سعید مروتی

ایرانی‌ها در نخستین دهه قرنی که آخرین سالش را پشت سر می‌گذاریم چگونه فیلم می‌دیدند؟ برای پاسخ به این پرسش خاطراتی ثبت شده از محمدعلی جمالزاده و جعفر شهر گرفته تا پرویز خطیبی وجود دارد اما بهترین توصیف را نه در متن مکتوب که در تابلویی نقاشی از جعفر تجارتچی باید سراغ گرفت

ادامه مطلب

سینمای عامه‌پسند در میانه شبه‌فیلم و سینمای اندیشه / محسن خیمه‌دوز

محمدعلی فردین (۱۵ بهمن ۱۳۰۹ تهران – ۱۸ فروردین ۱۳۷۹ تهران) با آنکه از مسیر ورزش (فوتبال و کشتی) وارد سینما شد ولی توانست از ارکان سینمای «قصه‌گوی عامه‌پسند با پایان خوش» باشد.

ادامه مطلب

نگاهی گذرا بر کتاب «راهنمای فیلم سینمای ایران»/ مدخل‌نویسی یا گزارش‌نویسی؟ مساله این است

اول اسفند ۱۳۹۹ به همت انتشارات روزنه،‌کار جلد اول کتاب راهنمای فیلم سینمای ایران منتشر شد. مولف اثر سید حسن حسینی به همراه یازده نویسنده دیگر برای ۵۱۷ عنوان از آثار سینمای ایران مدخل نوشته‌اند. همواره معتقد بوده و هستم که نوشتن درباره تاریخ سینمای ایران کار دشواری است

ادامه مطلب

«رضا موتوری» ۵۰ ساله شد: با چشم‌های محروم، با پا‌های خسته / سعید مروتی

نیم قرن گذشت و خاطره «رضا موتوری» همچنان زنده است. خاطره فیلمبر سابقی که با زخمی بر پهلو روی موتور خیابان‌های تهران را زیر پا می‌گذارد تا فرهاد «مرد تنها» را در رثایش بخواند. رضایی که لحظه آخر آخرین جمله‌اش پیغامی به رفیق است: «به عباس قراضه بگید رضا موتوری مرد.» رضایی که رد خونی…

ادامه مطلب

درباره کتاب «علی عباسی تقدیم می‌کند» اثر قصیده گلمکانی / کابوس‌های بی‌پایان

در آغاز تیتراژ تعدادی از بهترین فیلمهای تاریخ سینمای ایران عبارتی نقش می‌بست که سالها از آن خبری نبود، اما بیش از سه دهه بعد، حالا روی جلد یک کتاب نقش بسته: «علی عباسی تقدیم می‌کند»، کتابی حاصل کار قصیده گلمکانی که به همت نشر چشمه منتشر شده است.

ادامه مطلب

به مناسبت چهل‌سالگی اولین نمایش عمومی فیلم «دایره مینا» / کاسبان مهمانی خون

داریوش مهرجویی فیلم «دایره مینا» را براساس داستان “آشغالدونی“ از مجموعه داستان “گور و گهواره“ غلامحسین ساعدی کارگردانی کرد. این فیلم دومین همکاری مهرجویی با ساعدی پس از فیلم «گاو» محسوب می‌شود و به واسطه‌ی موضوع جسورانه و حساسیت‌برانگیزی که مطرح کرده بود نمایش عمومی آن تا ۱۳۵۷ دچار محاق توقیف شد

ادامه مطلب

با خاطرات ناصر ملک مطیعی / از ولگرد تا شهرزاد: چرا نقش بزرگ آقا را نپذیرفتم!

خوبی گفتگو با ناصر ملک مطیعی این است که تو می توانی راحت بنشینی، گوش کنی، مبهوت باشی، بغض کنی و حتی اشک بریزی. روبرویت او نشسته است. ترکیب قدرت و پهلوانی، خشم و عطوفت، شمایل مردی و مردانگی و در یک کلام ناصر ملک مطیعی

ادامه مطلب

تاریخ باورنکردنی سینمای ایران؛ از سرگرمی درباری تا دیالوگی جهانی/ نیره رحمانی

ورود سینما به ایران، حکایتی بسیار متفاوت با دیگر کشورها داشت؛ هنری که در دل جامعه زاده شد، با فیلمبرداری کردن از اتفاقهای معمولی اجتماعی آغاز به کار کرد و خیلی زود به عنوان مردمی‌ترین تفریح، موقعیتی تثبیت شده کسب کرد؛ در ایران اما سینما تحفه‌ای بود که توسط مظفرالدین شاه از فرنگستانبه…

ادامه مطلب

تراژدی سینمای کمدی ایران / نیره رحمانی

محمد متوسلانی یکی از آن چهره هاست که در سینمای ایران، توانایی های بالقوه اش نتوانستند به درستی به فعلیت برسند و از این سبب نتوانست آن جایگاه را که در خور او بود کسب کند. تقدیر در همان ابتدای راه سرنوشت او را با دو بازیگر دیگر گره زد تا به اتفاق تنها تیم…

ادامه مطلب

نگاهی به دوباره‌سازی آثار قدیمی در سینمای ایران

این نوشتار به دلایلی پرشمار حال‌وهوای فرضیه‌ای بی‌آدرس را دارد. یکی از دلایل پرشمار این فرضیه‌پردازی خودش به‌نوعی موضوع متن است: قرار است از چیزی حرف بزنیم که در سینمای ایران اتفاق نمی‌افتد. بنابراین دست نگارنده از منابع و مدارک و پژوهش‌هایی که ماده‌ی خام این نوشتار شود، و آن را از حد نظریه فراتر…

ادامه مطلب

سینما بهشت (۲): «گوزن‌ها» ساخته مسعود کیمیایی / رستگاری در لحظه آخر

تقریباً همه‌ی آن‌هایی که درباره فیلم‌نامه‌نویسی چیزی نوشته‌اند به این اشاره کرده‌اند که آن‌چه فیلمی را ممتاز می‌کند، در واقع شخصیت‌های آن هستند؛ و این قاعده‌ای است که یکی از به‌یادماندنی‌ترین آثار سینمای ایران را رقم زده است. البته ناگفته نماند که اشاره به این نکته هرگز به این معنا نیست که فیلم خالی از…

ادامه مطلب

تصویر زن در سینمای عاشقانه ایران / فریدون جیرانی

اولین فیلم ناطق سینمای ایران یعنی «دختر لر» داستان عشق یک مفتش به یک دختر لر است. این فیلم در بستر سینمای عاشقانه هند شکل گرفت نه سینمای ایران چون سینمای ایران آن موقع پیشینه ای نداشته که به آن اتکا کند.

ادامه مطلب

فردین از تشک کشتی تا پرده سینما / فریدون جیرانی

«محمدعلی فردین» در ۱۵ بهمن ۱۳۰۹ در خیابان ادیب الممالک کوچه صحت متولد شد. خودش درباره محل تولدش به نگارنده گفت: ادیب الممالک محلی بود بین شهباز سابق و خیابان ری، آن زمان خیابان شهبازی وجود نداشت.

ادامه مطلب

عباس بهارلو (غلام حیدری) و جلد چهارم فیلمشناخت سینمای ایران

عباس بهارلو همزمان با انتشار جلد چهارم «فیلم‌شناخت ایران» از موانع انتشار این‌گونه آثار با توجه به اینکه برخی فیلم‌ها اطلاعاتشان در دسترس نیست،سخن گفت.     این مورخ سینما بیش از سه دهه است در ثبت تاریخ سینما فعالیت دارد و با وسواس و دقت، موفق به تالیف کتاب‌های متعددی در این حوزه شده…

ادامه مطلب

شاهکارهای سینمای ایران (۱) دندان مار ساخته مسعود کیمیایی

یکی از آن فیلمها که مرگ ندارد، بهترین ساخته مسعود کیمیایی با فاصله نسبت به دیگر فیلمهای این دوره اش به جز سرب، فیلمی ست برای بارها دیدن. یکی از بهترین تصویر های اجتماعی گرایانه سینمای ایران در دهه شصت که بهترین شکلی عناصر سبکی سینمای کیمیایی را متاثر از دوران خود باز آفرینی کرده…

ادامه مطلب

واقعه نخستین دم ماضی / سیری در سینمای مسعود کیمیایی

نگاهی به سینمای کیمیایی: چاقو، ناموس و رفیق / کیمیایی هرگز نگاهی تحلیلی ندارد. تنها چیزی که برای او معنا دارد «وضعیت موجود» است فارغ از این که چه چیزهایی این وضعیت را رقم زده اند. آدم های کیمیایی به شدت پایبند اصول هستند و …

ادامه مطلب

دختر لر به روایت عباس بهارلو / ماجرای تلخ پیشگامان سینما در ایران

‌۳۰ آبان‌ماه ١٣١٢ روزی است که نخستین فیلم ناطق ایرانی یعنی «دختر لر» به نمایش عمومی درآمد. این فیلم در زمان خود واجد خصوصیاتی بود که در تاریخ سینمای ایران مطرح شده است. به همین مناسبت با عباس بهارلو، ‌محقق، منتقد و پژوهشگر سینما، گفت‌وگو کردیم.

ادامه مطلب

اشکها لبخندها / حکایت ۸۵ سال زندگی به روایت ناصر ملک مطیعی

در ماه های اخیر بارها شایعه درگذشت او شایع شده اما خوشبختانه هر بار اندک زمانی عد تکذیب شده است حالا در آخری روزها آبان ۱۳۹۴ دوباره این شایعه سر زبانهاست امیدواریم که صحت نداشته باشد به این بهانه گفتگویی به مناسبت ۸۵ سالگی او را می خوانیم.

ادامه مطلب

موج نوی سینمای ایران در گفتگوی فریدون جیرانی و بهروز افخمی

نه‌تنها در سینمای ایران که در سینمای فرانسه هم موج نو داشتیم. تقریباً هم‌زمان هم بودند. در ایران به‌گمانم از همان سال‌های ۴۶ و ۴۷ آغاز شد با فیلم‌هایی که مدام توقیف می‌شدند. ازجمله قیصر و…

ادامه مطلب

واقعه نخستین دم ماضی / موج نوی سینمای ایران/ گفتگویی خواندنی میان مسعود کیمیایی و داریوش مهرجویی

رودررو نشاندن مسعود کیمیایی و داریوش مهرجویی از آن‌چه فکر می‌کردیم خیلی سخت‌تر بود. چیزی بود شبیه مأموریت غیرممکن. داریوش مهرجویی سخت درگیر کارهای پیش‌تولید تئاتر «غرب واقعی» بود و «مسعود کیمیایی» هم با احساس مسئولیتی پدرانه درگیر کارهای فیلم «معکوس» به کارگردانی پسرش پولاد.

ادامه مطلب

شهر و سینمای ایران

شهر و سینمای ایران «خاطره شهر» با عنوان فرعی «بازخوانی سینماتوگرافیک شهر ایرانی دهه‌های ١٣٥٠-١٣٤٠» عنوان کتابی است که به‌تازگی در نشر ناهید منتشر شده است. این کتاب حاصل کار جمعی گروهی از نویسندگان است که عبارتند از: سیدمحسن حبیبی، حمیده فرهمندیان، نوید پورمحمدرضا و صالح شکوهی‌بیدهندی. همان‌طور که از عنوان کتاب هم برمی‌آید،…

ادامه مطلب

به مناسبت اکران مجدد گاو در گروه هنر و تجربه / گفت‌وگوی ژان میشل فرودون با داریوش مهرجویی

«گاو»، ساخته داریوش مهرجویی بعد از ۴۵سال، نوروز ٩۴ در سینماهای گروه «هنروتجربه» به نمایش درمی‌آید؛ فیلمی مهم و تاریخ‌ساز که در تداوم فعالیت سینمای بعد از انقلاب موثر بوده.گفتگوی ژان میشل فرودون، سردبیر اسبق نشریه فرانسوی «کایه دوسینما»، با داریوش مهرجویی انجام داده که باتوجه به موقعیت فیلم، منتشر می شود

ادامه مطلب

ناصر ملک مطیعی به روایت ناصر ملک مطیعی

ناصر ملک‌مطیعی در گفت‌وگو با فرانک آرتا/ از دو طرف تحت فشار بودم/ بررسی تاریخی یک رویداد در محدوده زمانی و مکانی در ارایه تحلیل درست راهگشاست. با این نگاه توجه به گذشته سینمای ایران و مولفه‌های آن ضروری به‌نظر می‌رسد. ناصر ملک‌مطیعی که این روزها زمزمه بازگشت او به صحنه سینما بر سر زبان‌هاست، یکی از…

ادامه مطلب

نگاهی به حضور ارزشمند ارامنه در سینمای ایران

نقش ارانته در هنرهای نمایشی و در پی آن سینما، لااقل در سالهای نخستین نضج و رشد این هنرها، انکار ناپذیر بوده، مسیری که به دلیل سنت های اجتماعی زمانه برای مسلمانان منع عرفی داشت، توسط ارامنه آغاز و این جاده های ناهموار هموار شد، با اینحال نقش ارامنه به عنوان یکی از اقلیت های…

ادامه مطلب