رفتن به محتوا رفتن به نوار کناری رفتن به فوتر

برچسب: سمیه مهرگان

درآکولا و ادبیات فارسی

سی‌وچهار سال پس از انتشار «دراکولا»، تاد براونینگ (۱۹۶۲-۱۸۸۲) کارگردان آمریکایی اولین نسخه ناطق سینمایی «درآکولا» را در سال ۱۹۳۱ ساخت تا پس از سی اقتباس سینمایی دیگر، هنوز بهترین اقتباس سینمایی باشد و به یکی از بزرگ‌ترین فیلم‌های تاریخ سینما، آنطور که راجر ایبرت در کتاب «۱۰۰ فیلم بزرگ جهان» از آن نام می‌برد

ادامه مطلب

روسها و هنر قتل روشنفکران/ سمیه مهرگان

نخبه‌کُشی روس‌ها چگونه به قتلِ نویسندگان، شاعران و روشنفکران‌ خود دست می‌زنند؟ سمیه مهرگان قرن بیستم قرنِ تبدیلِ «انسان» به «ناانسان» بود؛ آلمان‌های نازی ملت‌های دیگر را به‌زیرِ یوغ خود می‌آوردند تا غرورِ کاذب را به نژادِ برترِ آریایی‌شان بدهند؛ برعکسِ نازی‌ها، حکومت‌های کمونیستی شوروی و چین، جدا از سرکوب ملت‌های دیگر، در نابودی…

ادامه مطلب

نویسندگان روس، چه موضعی علیه جنگِ پوتین گرفتند؟/ سمیه مهرگان

صدوبیست سال پیش، امیل زولا با نوشتن مقاله‌ای تحت‌عنوان «من متهم می‌کنم»، اعتراض خود را به محاکمه غیرقانونی آلفرد دریفوس افسر یهودی ارتش فرانسه به اتهام خیانت ابراز داشت. زولا جزو اولین نویسنده‌هایی بود که در تاریخ ادبیات جهان، در نقش یک کنشگر اجتماعی‌سیاسی ایفای نقش کرد تا جلوی اعدام یک انسان بی‌گناه گرفته شود

ادامه مطلب

آندری کورکوف و انتقاد از حکومت‌های روسی/ سمیه مهرگان

سایه سنگینِ قرن بیستم با خون‌بارترین جنگ‌ها و انقلاب‌هایش هنوز بر جهان گسترده است. هنوز جهان روزهای سختی را می‌گذراند؛ روزهایی که دلِ هر انسانی را به درد می‌آورد که چگونه یکی از ماموران سابق کا.گ.ب که بیش از دو دهه بر صدرِ قدرت یک حکومتِ خودکامه در روسیه نشسته، جهان را با توهماتِ وحشتناکش…

ادامه مطلب

ادبیات علیه استبداد

ادبیات روسیه تا همین چند سال پیش برای خواننده فارسی‌زبان خلاصه می‌شد در آثار کلاسیک، که تقریبا بیشترشان مربوط به قرن نوزدهم و اوایل و اواسط قرن بیستم بود: گوکول، پوشکین، داستایفسکی، تالستوی، چخوف، پاسترناک، تورگنیف، بابِل، ماندلشتام، آخماتوا، بولگاکف، گورکی، پلاتونوف، سولژنتسین، و ناباکوف. البته نویسنده‌های دیگری هم بودند که در ایران اقبال چندانی…

ادامه مطلب

«پنج شب»؛ روایتِ مرگ در یک آسایشگاه روانی / سمیه مهرگان

سمیه مکّیان (۱۳۶۳-تهران) پس از موفقیت کتاب اولش «غروبدار»، کتاب دوم خود «پنج شب» را منتشر کرده است. «غروبدار» در ابتدای سال ۹۷ منتشر شد و در همه جوایز ادبی آن سال درخشید: به‌مرحله نهایی جایزه احمد محمود و جایزه هفت‌اقلیم راه یافت، و توانست کتاب دوم جایزه ادبی بوشهر را از آن خود کند.…

ادامه مطلب

نگاهی به «با کوه در میان بگذار» اثر جیمز بالدوین / شاهکاری برای تمام اعصار

جیمز بالدوین می‌گفت اگر قرار بود تنها یک کتاب می‌نوشتم، «با کوه در میان بگذار» همان کتابی بود که باید می‌نوشتم. این کتاب در سال ۱۹۵۳ منتشر شد و نخستین اثر بالدوین است؛ رمانی که خود را در زمره رمان‌های کلاسیک آمریکایی جای داده و از زمان انتشارش تا به امروز، بارها مورد ستایش قرار…

ادامه مطلب

نجف دریابندری یک دور تمام / سمیه مهرگان

نجف دریابندری (یک شهریور ۱۳۰۸ آبادان- ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۹ تهران) در سال ۱۳۹۶ از سوی سازمان میراث فرهنگی ایران عنوان «گنجینه زنده بشری» ثبت شد؛ این نشان می‌دهد که اهمیت او برای فرهنگ ایرانی چقدر مهم و بااهمیت است. سردبیری انتشارات فرانکلین، سرویراستار دوبلاژ فیلم‌های شبکه دو تلویزیون ملی، ویراستار و نویسنده نشریاتی مانند کتاب…

ادامه مطلب

قرنطینه؛ از هیتلر تا آن فرانک / سمیه مهرگان

سرگذشت دو تن از شخصیت‌های تاریخی به شکل عجیبی مثل این روزهای همه ما که در قرنطینه می‌گذرد، با قرنطینه گره خورده است. قرنطینه نه به شکل امروزی، اما آنچه بر آن دو اتفاق افتاد، چیزی کم از قرنطینه نداشت. آدولف هیتلر و آن فرانک. هر دو در قرنطینه دو کتاب تاثیرگذار نوشتند که تاثیر…

ادامه مطلب

چرا باید «خدای چیزهای کوچک» را بخوانیم؟ / سمیه مهرگان

وقتی «خدای چیزهای کوچک» را می‌خوانی، به حرفِ جان برجر ایمان می‌آوری که این رمان «شاهکار بی‌نظیری است که هرگز مثل آن نوشته نشده و نخواهد شد»؛ جان برجر، رمان‌نویس و منتقد بریتانیایی

ادامه مطلب

نویسندگان روس تحت هیچ‌گونه فشاری از طرف حکومت نیستند / گفت‌وگوی سمیه مهرگان با یِوگنی وادالازکین

یِوگنی وادالازکین (۱۹۶۴-پترزبورگ) یکی از برجسته‌ترین نویسنده‌های معاصر روسیه است که جایزه معتبر سولژنتسین را در سال ۲۰۱۹ برای یک عمر دستاورد ادبی دریافت کرده است. وادالازکین با رمان «سالاویوف و لاریونوف» که نامزد جایزه آندره بیلی و جایزه بزرگ کتاب روسیه شد، نامش سر زبان‌ها افتاد

ادامه مطلب

سیزده دلیل برای خواندن «ملاقات با جوخه آدم‌کُش» / سمیه مهرگان

پیش از ورود به هر اثری، مساله ادبیات است که ما را وامی‌دارد به خواندن. اگر مساله‌مان ادبیات باشد، یعنی سروانتس می‌خوانیم، داستایفسکی، تولستوی، چخوف، کافکا، وولف، مارکز، بورخس، بالزاک، فلوبر، تواین، همینگوی، مان، ناباکوف، آستوریاس، جویس، فاکنر و… و پروست.

ادامه مطلب

«سایه»ی شعر و موسیقی ایران / سمیه مهرگان

هوشنگ ابتهاج متخلص به سایه که با غزل‌هایش می‌شناسیمش، حتی اگر شعری از او نخوانده باشیم، بدون شک شعرش را با صدای استاد محمدرضا شجریان، حسین قوامی، همایون شجریان، علیرضا قربانی، بیژن بیژنی و بسیاری خواننده‌های دیگر شنیده‌ایم

ادامه مطلب

نامه‌هایی از جنگ / سمیه مهرگان

یکی از سنت‌های جنگ، نامه‌نگاری است؛ از مهم‌ترین نامه‌نگاری‌ها یا خاطره‌نگاری‌‌های جنگ، دو کتاب است؛ یکی با سرنوشتی تراژیک و دیگری با پایانی خوش. یکی از دختر نوجوان آلمانی به‌نام آن فرانک در کتابی زیرعنوان «خاطرات یک دختر جوان» و دیگری از دختر و پسری روس در روزهای سخت اردوگاه‌های کار پس از جنگ دوم،…

ادامه مطلب

هری مولیش؛ از «سوقصد» تا «کشف آسمان» / زیستن در مرگ

هری مولیش پیش از اینکه در سال ۱۹۸۲ اولین شاهکارش یعنی «سوقصد» را بنویسد و نامش از مرزهای هلند فراتر برود و به عنوان یکی از سه نویسنده بزرگ تاریخ ادبیات هلند معرفی شود، در هلند چهره‌ای شناخته‌شده بود.

ادامه مطلب

گلی ترقی؛ تهران-پاریس / سمیه مهرگان

تهرانِ ادبی، تهرانی است که در شعر و داستان‌های معاصر فارسی دو وجه دارد: یک رویش را در شعرهای محمدعلی سپانلو خوانده‌ایم که با گذشته نزدیک و دور تهران در پیوند است. از همین رو است که او را «شاعر تهران» می‌نامند.

ادامه مطلب

از «بودنبروک‌ها» تا «اینک خزان» / سمیه مهرگان

همه آثاری که از آنها نام برده شد به‌نوعی روایت یک خانواده را در مهم‌ترین دوران تاریخ کشوری خاص روایت می‌کند. آنطور که اویگن روگه در «اینک خزان» روایت خود از خانواده اومنیتزها را در دوران جنگ سرد که یکی از مهم‌ترین ادوار تاریخی آلمان است، روایت می‌کند

ادامه مطلب

هفت دلیل یوسا برای اینکه خواندن بزرگترین لذت دنیاست / سمیه مهرگان

کتاب‌های ماریو بارگاس یوسا از خواندنی‌ترین آثار ادبی جهان است، و پرخواننده‌ترینشان هم: جنگ آخرزمان، سور بز، گفت‌وگو در کاتدرال، سال‌های سگی، چه‌کسی پالومینو را کشت، و مرگ در آند. همه اینها هم او را به معتبرترین جایزه ادبی جهان یعنی نوبل نائل کرد. یوسا، برای این روزهای ما که در عصر ارتباطات، کمتر به…

ادامه مطلب

من، فلوبر و اِما بوواری / سمیه مهرگان

اگر بخواهیم از چند کاراکتر زن مهم و تاثیرگذار در تاریخ ادبیات جهان نام ببریم، بی‌اغراق یکی از آنها اِما بوواری است؛ آنطور که ماریو بارگاس یوسا درباره‌ تاثیر این شخصیت بر زندگی‌ شخصی‌اش می‌گوید: «شمار اندکی از شخصیت‌های داستانی تاثیری چنان ژرف بر زندگی من نهاده‌اند که بسیاری از آدم‌های واقعی که می‌شناختم قادر…

ادامه مطلب

«فانوسی میان اقیانوس‌ها» اثر ام.ال.استدمن؛ انسان بر سر دوراهی اخلاق

ام.ال.استدمن با اولین کتابش «فانوسی میان اقیانوس‌ها» نشان داد که قصه را خیلی خوب می‌شناسد. این کتاب در سال ۲۰۱۲ با استقبال کم‌نظیری از سوی خوانندگان، نویسندگان و منتقدان و نشریات سراسر جهان مواجه شد و در سال ۲۰۱۶ با بازی زوج سینمایی مایکل فاسبندر و آلیسیا ویکاندر فیلم موفقی از روی آن ساخته شد

ادامه مطلب

ما و میراث محمد محمدعلی/ سمیه مهرگان

محمد محمدعلی از قصه‌نویس‌هایی است که شاید نسل امروز به‌دلیل فاصله و شکاف زمانی-نسلی که بین ما و او افتاده کمتر خوانده شده باشد، اما جدا از این، او قصه‌نویسی است که به‌‌ویژه داستان‌نویس ایرانی باید آن را بخواند تا تصویری از نسل دوم نویسنده‌های ایرانی داشته باشد

ادامه مطلب

این دیوار کج تا کجا می خواهد بالا برود؟ سمیه مهرگان

ایرانی‌ها ضرب‌المثل خوبی دارند که تصویر کلی آن در حوزه فرهنگ (از آموزش‌وپرورش تا وزارت ارشاد و حوزه نشر و کتاب) خود را نشان می‌دهد: خشت اول گر نهد معمار کج، تا ثریا می‌رود دیوار کج.

ادامه مطلب

«غروبدار» اثر سمیه مکیان / تقدیم می شود به مرگ!

تاریخ یکصدساله ادبیات داستانی فارسی پر از فرازونشیب بوده، و در این یک ‌سده، تنها این ادبیات کهن ما بوده که جهانی شده، و کمتر اثری در ادبیات داستانی معاصر بوده که در مقیاس جهانی دیده و خوانده شده باشد و درباره آن نقدهای بسیاری نوشته شده باشد. با کمی اغماض شاید بتوان به «بوف…

ادامه مطلب

هشت پیشنهاد کتاب برای هفته کتاب

در «اُلدوز و عروسک سخنگو»ی صمد بهرنگی، آنجا که کرم شب‌تاب نقل می‌کند برخی حیوانات مسخره‌اش می‌کنند که تو بیهوده می‌کوشی با نور ناچیزت جنگل تاریک را روشن کنی، خرگوش به او می‌گوید «هر نوری هرچقدر هم ناچیز، باز روشنایی است.» این مثال خوبی است از اینکه وقتی کسی می‌پرسد کتاب‌‌خواندن به چه درد می‌خورد،…

ادامه مطلب

پرونده جایگاه ادبیات و فرهنگ ایران در غرب (۱): گفت‌وگوی اختصاصی با جین لویسون/ دولتمردان ایرانی نمی‌خواهند مولانا جهانی شود

جین و لئونارد لویسون، دو ایرانشناس و فرهنگ‌پژوه ادبیات و موسیقی ایرانی هستند که حدود نیم‌قرن است در این حوزه کار می‌کنند، و به بیانی دیگر زندگی می‌کنند. آنها در دهه هفتاد میلادی بعد از فارغ‌التحصیلی در رشته «هنرهای زیبا» در آمریکا، در سال ۱۹۷۳ به ایران می‌آیند و در شیراز، «تاریخ و ادبیات فارسی»…

ادامه مطلب

رویای من چاپ آثار بازداشت‌شده است / گفت‌وگو با محمود دولت‌آبادی

محمود دولت‌آبادی از بزرگ‌ترین مفاخر فرهنگی این بوم‌وسرزمین هفت هزار ساله است، اما چرا «کلنل»‌اش که بدون تردید جزو ده اثر تمام تاریخ ادبیات ایران است، و در دیگر کشورها هم منتشر و خوانده ‌شده، به زبان مادری‌اش در سرزمین پدری‌اش خوانده نشود؛

ادامه مطلب

جوابیه مرضیه خسروی به مطلب کارخانه ترجمه سازی یا به سوی جهنم ترجمه…

آنچه در ادامه خواهید خواند جوابیه است که خانم مرضیه خسروی در پاسخ به یکی مطالب منتشره در سایت ادبی و هنری «مد و مه» ارسال کرده است. ماجرا از این قرار است که چندی پیش مطلبی تحت عنوان «کارخانه ترجمه‌سازی / به سوی جهنم ترجمه…» {اینجا} به قلم سمیه مهرگان منتشر شد؛ این نوشته…

ادامه مطلب

نگاهی به دو کتاب از تازه های نشر شور آفرین

«اگر یک مرد را بکُشم، دو مرد را کُشته‌ام» و «ما یک خانه آبی داریم» در ستایش زندگی... سمیه مهرگان داستان‌های خوب از ما انسان‌های بهتری می‌سازد؛ انسان‌های بهتر، جهان بهتر می‌سازند. وقتی از همین دریچه به ادبیات نگاه می‌کنیم، به حرف ژرژ باتای ایمان می‌آوریم که ادبیات یا همه‌چیز است یا هیچ‌چیز.…

ادامه مطلب